Wie is er aansprakelijk bij glad wegdek?

Vogelvrije Fietser, januari 2002

De eerste sneeuw is gevallen. Het fietspad is maagdelijk wit en glad. Met moeite blijft u overeind. Een dag later is de sneeuw vast gereden en het fietspad zo mogelijk nog gladder. De bandensporen van uw voorgangers zijn voor korte tijd vereeuwigd in het ijslaagje dat het fietspad bedekt. U valt en breekt uw arm. Naast u rijden de auto's over een keurig gepekeld wegdek. Die aanblik doet u besluiten de gemeente als wegbeheerder aansprakelijk te stellen. Hoe groot is de kans dat uw vordering slaagt?
Was u gevallen over een losliggende tegel of door een gat in het wegdek, dan was die kans vrij groot geweest. De gemeente is er als wegbeheerder namelijk verantwoordelijk voor dat openbare wegen en fietspaden in een goede staat verkeren. U hoeft in dat geval slechts te bewijzen dat de weg een gebrek vertoonde. Wel moeten fietsers er rekening mee houden dat het wegdek niet altijd in een perfecte staat verkeert. Zij moeten dus opletten waar ze rijden. Als de gemeente aannemelijk kan maken dat een fietser niet de 'nodige voorzichtigheid en oplettendheid' heeft betracht, kan dit tot gevolg hebben dat de schade deels of zelfs geheel voor eigen rekening blijft.

Betekent dit nu dat de gemeente ook aansprakelijk is voor de gevolgen van een valpartij op een glad wegdek? Helaas, zo simpel ligt het niet. Het gaat bij gladheid namelijk niet om een gebrek aan het wegdek zelf. In zo'n situatie is de gemeente alleen aansprakelijk als blijkt dat zij als wegbeheerder onvoldoende zorg heeft betracht bij het voorkómen of opheffen van de gladheid. U moet dan kunnen aantonen dat de gemeente op de hoogte had moeten zijn van de gevaarlijke situatie. Dat valt bij gladheid als gevolg van het weer gelukkig nog wel mee; ook de wegbeheerder wordt geacht naar de weerberichten te luisteren. In de tweede plaats moet u aannemelijk maken dat tussen het ontstaan van de gladheid en de valpartij zo veel tijd is verstreken, dat de gemeente ruimschoots de gelegenheid heeft gehad daartegen iets te doen. Daar zit het probleem, want dan gaat het opeens over vragen als: welke wegen hadden het eerst moeten worden gepekeld en hoeveel geld had de gemeente redelijkerwijs beschikbaar moeten stellen voor de bestrijding van gladheid? Die kwesties liggen op beleidsniveau en daar blijft de burgerlijke rechter het liefst zo ver mogelijk vandaan. In de praktijk kan de gemeente het redelijk bont maken zonder dat er direct aansprakelijkheid dreigt. Om de zaak te winnen, zult u bijvoorbeeld moeten bewijzen dat de gemeente tijd genoeg heeft gehad om alle fietspaden van een laagje pekel te voorzien. Dat is niet onmogelijk, maar wel bijzonder lastig. Zeker bij beginnende gladheid zou ik u dan ook willen adviseren: neem maar liever gewoon de rijbaan!

Tekst: August Van

Kijk hier voor een voorbeeld van een aansprakelijkheidsbrief bij gladheid