Maatfiets

Gepubliceerd op 03-05-2003. Laatste update op 12-08-2014.

Maatwerk, een frame dat als gegoten zit, is fantastisch als je in je vakantie de hele dag op de fiets zit. Maar ook als je dagelijks flink wat kilometers naar je werk trapt, is een op maat gemaakte fiets de moeite waard.

De vier bekendste fietsenwinkels in Nederland die maatfietsen verkopen, zijn: Vittorio in Heerhugowaard, Snel in Utrecht, Van Herwerden in Voorburg, en Avaghon maatfietsen van Bike4travel. Ze leveren alle vier handgemaakte stalen frames, voornamelijk voor vakantiefietsers. Maar ook voor mensen die de fiets voor het dagelijkse woon-werkverkeer gebruiken. Ook als je twee meter lang bent of honderd kilo weegt, en een standaardfiets niet voldoet, kun je bij hen terecht.

Voor vakantiefietsers hebben ze allemaal een net iets andere filosofie. Bij Vittorio tref je niet de laatste technische hoogstandjes, maar degelijke materialen die hun bruikbaarheid bewezen hebben. Ook Avaghon en Snel kiezen niet voor de lichtste, maar voor de sterkste materialen. Van Herwerden begint met een licht en soepel lopend racefietsframe en past dat vervolgens minimaal aan met versterkte buizen en een iets andere zithoek. Snel biedt naast het echte maatwerk, ook semi-maatwerk: een kant-en-klaar trekkingframe in tien verschillende maten, in plaats van de gebruikelijke vier of vijf. Vittorio bouwt als enige de fietsen zelf. De rest tekent een frame en laat dat door een constructiebedrijf maken.
De keuze van de onderdelen is afhankelijk van het doel (naar je werk fietsen, dagtochtjes of een wereldreis, off road, met of zonder bepakking), en je portemonnee. Een maatfiets koop je al vanaf 1400 euro (Vittorio), maar het loopt al snel op over de 2000 euro, afhankelijk van de onderdelen die je laat monteren.

Passend frame

‘Als je met bagage fietst: een herenframe, ook voor dames.’ Daarin zijn de maatbouwers eensgezind, hoewel ze ook allemaal damesframes aanbieden. Een driehoek in de frameconstructie is per definitie stijver. Daardoor heb je bergaf doorgaans minder last van een shimmy, het zwabberen van de voorkant van je fiets. Alleen Avaghon claimt dat zijn vrouwenframe met oversized buizen en een derde achtervork even stijf is als het herenframe.
Een vakantiefiets op maat is meestal van staal. Bij Snel en Avaghon kun je ook voor aluminium kiezen. Een stalen frame heeft betere demping en kan beter tegen een stootje. In tegenstelling tot aluminium, kan het overal ter wereld gelast worden. Volgende tweesprong: een frame met overal even dikke buizen ‘plain’ of alleen aan de uiteinden dik ‘double butted’? Vittorio adviseert voor bepakte fietsvakanties plain buizen. Die zijn 250 gram zwaarder, maar veel steviger. De andere heren verkopen double butted buizen, die zijn lichter en geven meer demping, maar garanderen dezelfde stevigheid door gebruik van staal met een hogere trekkracht. Garantie op het frame varieert van vijf jaar bij Van Herwerden, tien jaar bij Avaghon en Snel, tot levenslang bij Vittorio.

Zadel en stuur

Na het vaststellen van de zadelhoogte, kies je eerst een stuur. Dat bepaalt voor een groot deel je houding. Bij een racestuur zit je dieper dan bij een recht stuur. Rechtop zitten is makkelijker op lange afstanden. Voorovergebogen kun je meer tempo maken. Als je een oude fiets hebt die precies goed zit: meenemen.
Voor fietsvakanties is een stuur met minstens drie verschillende posities voor je handen prettig. Dat kan een racestuur zijn, een multigrip of vlinderstuur, of een recht (ATB) stuur met opzetstukjes, verlengde bar-ends. Vrouwen hebben vaak een voorkeur voor de ‘vlinder’. Het stuur komt dichterbij, waardoor het bekken een kleinere knik maakt. Let op: de zadelkeuze hangt nauw samen met je zithouding. Een ander stuur betekent meestal ook een ander zadel.

Wielen

De wielen zijn, uiteraard, handgemaakt. Voor 26 inch, oorspronkelijk mountainbikewielen, kies je als je wereldreizen maakt over onverharde wegen, of als je dichter bij huis off road wilt rijden. Ze zijn compact en stevig. Er is veel keus in bandbreedte, van smalle raceprofielen tot dikke noppen. Ze zijn overal ter wereld te koop en bij slecht wegdek kun je lucht uit je banden laten lopen voor extra vering.
Reis je grotendeels over asfalt en ben je een kilometervreter, dan kies je voor 28 inch. Een groot wiel rijdt soepeler en heeft minder rolweerstand. Je kunt voor 40 of zelfs 48 spaken kiezen, in plaats van de gebruikelijke 36 voor extra stevigheid. Nadeel: de naven en velgen zijn niet wereldwijd verkrijgbaar. De sterkste constructie voor velgen is dubbelwandig met in beide wanden busjes voor de spaken. Snel raadt RVS spaken aan die bij het kopje verdikt zijn, deze breken zelden of nooit.

Onderdelen

De kwaliteit van de bewegende onderdelen, zoals versnellingssysteem, assen, trapstel, tandwielen en remmen, is bepalend voor de kwaliteit van de fiets en het eindbedrag op de factuur. De keus van je stuur bepaalt ook de keuze van je onderdelen. Kies je voor een racestuur, dan heb je bijvoorbeeld een ander rem- en schakelsysteem nodig dan bij een recht stuur.
Shimano is verreweg de grootste leverancier. Deze fabrikant levert voor bijvoorbeeld een racefiets of ATB op elkaar afgestemde onderdelen in diverse kwaliteitsgroepen. In principe geldt hoe duurder, hoe soepeler en slijtvaster de onderdelen. De Shimano-groepen die de meeste maatbouwers gebruiken, lopen voor ATB in kwaliteit op van Deore, LX, tot XT. Voor racefietsen van Nexave, Tiagra, 105, tot Ultegra. Vittoria adviseert zijn klanten de Deore-groep, die heeft volgens hem de beste prijs-kwaliteitverhouding. De andere heren zweren bij LX. Van Herwerden levert daarnaast ook fietsen met onderdelen van het Italiaanse merk Campagnolo. Voor een vakantiefiets worden onderdelen voor racefiets en ATB meestal gecombineerd. Woudenberg, Snel en binnenkort ook Van Herwerden monteren op verzoek onderhoudsvrije onderdelen als een Rohloff 14-versnellingsnaaf en Magura hydraulische remmen. Met de kanttekening: ‘Ze zijn zeer slijtvast, maar àls ze kapot gaan, kun je ze niet overal laten repareren.’


Afwerking

Alle maatbouwers bieden lichtgewicht stalen bagagedragers, Vittorio van eigen merk, de rest van Tubus. Verlichting is niet nodig tenzij je de fiets ook in eigen land veel gebruikt. Op fietsvakanties, zeker buiten Europa is het te gevaarlijk om in het donker te rijden, vinden de fietsenmakers unaniem. Advies: een vaste achterlichtreflector en een losse voorlamp tevens zaklamp, beide met ledjes op batterijen. Verder adviseren de maatbouwers combipedalen, met aan één kant een systeem om je schoenen in te klikken. Daarmee kun je ook met wandelschoenen of sandalen fietsen. Wel lichtgewicht spatborden; geen kettingbeschermer, zodat je overal goed bij kan; zo veel mogelijk nokjes aan je frame voor bidons (zwart, vanwege algengroei bij lichtdoorlatende) en pet- of brandstoffles. Harde bel. Franse ventielen met verloopstukje. Licht kabelslot. Waterdichte fietstassen.

Tot slot: maak een afspraak en trek ruim twee uur uit voor het aanmeten van een fiets. Bestel hem ruim voor je vakantie, want de levertijd bedraagt minimaal twee maanden.

  • Vittorio, W.M. Dudokweg 13, Heerhugowaard, tel. 072-5712345; www.vittorio.nl
  • Snel Tweewielers, Amsterdamsestraatweg 414 a-b-c, Utrecht, 030-2441971; www.sneltweewielers.nl
  • Van Herwerden Wielersport, Laan van Nieuw Oosteinde 100, Voorburg, tel. 070-3861719; www.vanherwerden.nl
  • Bike4travel, Satijnbloem 41, 3068 JP Rotterdam,010-4626909; www.bike4travel.nl
  • De Vakantiefietser, Westerstraat 216, Amsterdam, tel. 020-6164091, verkoopt ook fietsen op maat van Snel Tweewielers uit Utrecht; www.vakantiefietser.nl

Lees meer op SintChristophorus.nl over een goede vakantiefiets

Ook op wereldfietser.nl vind je veel informatie over reizen en materiaal

Tags: