Oorzaken van een lekke band en hoe te voorkomen

Gepubliceerd op 07-12-2008. Laatste update op 10-01-2013.
Tags:

Overzicht van verschillende type lekke banden en wat je kunt doen om het lek te voorkomen.

Stootlek
Als je hard tegen een stoeprand aanrijdt, wordt de binnenband geplet tussen de velg en de buitenband. Dan is er sprake van een stootlek. Dit lek is te herkennen aan twee kleine sneetjes in de binnenband, vandaar ook de Engelse naam snakebite.
Een stootlek is te voorkomen door je banden harder op te pompen. Vind je dit niet comfortabel, dan moet je een bredere band nemen.

Gescheurde wangen
Een buitenband scheurt vaak bij de zijkant, de zogenaamde 'wangen'. Dit kan verschillende oorzaken hebben.
Een scherpe velgrand kan de vezels van de buitenband doorsnijden. Onstaat de scheur precies op de plek waar de band de velg raakt, dan kan dit de oorzaak zijn. Met je vinger voel je waar de velgrand scherp is en op die plek schuur je de velg glad.
Een verkeerd afgesteld remblokje kan de band raken en daar de vezels doorsnijden. Een verkeerd afgestelde dynamo kan ook fataal zijn voor de wangen van de band.
Bij een zachte band buigen de vezels in de band meer door. Dit kan de sterkte van de vezels aantasten waardoor deze uiteindelijk scheuren. Met harde banden heb je dus minder kans op gescheurde wangen.
Antilekbanden lijken gevoelig voor gescheurde wangen. De oorzaak is vermoedelijk dat de vezels te veel doorbuigen bij de overgang van het stugge loopvlak met antileklaag en de soepele zijkant van de band. Rij je met een antilekband met soepele wangen, zorg dan dat de druk altijd hoog is in je band.

Scherp voorwerp
Dat je af en toe door een scherp voorwerp rijdt is niet te voorkomen. Toch kun je zelf de kans op een lekke band hierdoor verkleinen.
Vlak bij de berm ligt meer scherpe rotzooi dan midden op de weg. Door niet te dicht langs de berm te rijden, verminder je de kans op een lekke band.
Een steentje of glassplinter veroorzaakt meestal niet onmiddelijk een lekke band. Het lek ontstaat doordat het steentje in de band blijft steken en vervolgens bij elke omwenteling dieper in de band geduwd wordt. Vooral in de regen heb je hier last van omdat vuil dan aan de band blijft plakken. Een wielrennerstruc om dit blijven plakken te voorkomen is de banden te ontvetten met azijn.
Door regelmatig je banden schoon te vegen en scherpe voorwerpen eruit te peuteren voorkom je lekke banden.
Antileklagen voorkomen dat scherpe voorwerpen door de laag heen prikken. Meestal bestaat de antileklaag uit een laag kevlar (ook gebruikt voor kogelvrije vesten). Dutch Perfect maakt een antilekband met een flexibele gumachtige laag. De laag duwt scherpe voorwerpen weer naar buiten. Dit werkt erg goed.
Een latex binnenband (blauw, rood of bruin) gaat minder snel lek door scherpe voorwerpen dan een butyl binnenband (de gewone zwarte binnenband). Dit schijnt te komen doordat het latex zich om het scherpe voorwerp plooit en niet scheurt. Groot nadeel van latex binnenbanden is dat ze poreus zijn en je de banden voor elke rit moet oppompen. Scheurtjes in de band kun je opvullen met siliconenkit of secondenlijm.

Verkeerd velglint
Het velglint beschermt de binnenband tegen scherpe spaaknippels of nippelgaten. Een kapot velglint kan een lekke band veroorzaken. Controleer na een lekke band dus ook het velglint. Velglinten zijn er in twee varianten: plastic, rubberachtige velglinten en canvas velglint met plakstrook.
Het plastice velglint beschermt slecht als de druk in de band hoog is, de velg voorzien is van verzonken spaaknippels of de velg warm wordt (bv door veelvuldig remmen tijdens een afdaling). Het bekendste (en ook erg goede) canvas plaklint is van Velox.

Tijdens monteren of demonteren van de band
Door onzorgvuldige montage en demontage kun je ook een lekke band veroorzaken. Een veel gemaakte fout is dat fietsers hun band met de bandenlichters weer op de velg leggen. Gevolg is dat je de band lekprikt.
Een Frans ventiel heeft een palletje. Trek je het ventiel te lomp uit het ventielgat, dan kan dit palletje daar achter blijven haken en afbreken of het ventiel afscheurt.
De binnenband kan tijdens het opleggen van de buitenband klem komen te zitten tussen de hieldraad en velgrand. Controleer nadat je de buitenband op de velg hebt gelegd of de binnenband nergens klem zit. Dit gaat het beste als je de band een klein beetje oppompt.
Het kan ook voorkomen dat de binnenband van de velg afschiet. Bij het oppompen dus goed kijken of de buitenband in de velg ligt.

Slijtage

Door kleine beschadigingen aan de binnenkant van de buitenband kan de binnenband kapto schuren. Deze beschadigingen zijn met de hand lastig te voelen. Heeft de binnnenband duidelijk slijtplekken dan is het tijd om de buitenband te vervangen. Wellicht helpt talkpoeder tegen deze schuurplekken.

Kees Bakker, consumentenvoorlichting Fietsersbond