Files oplossen? Beloon actieve mobiliteit!

Gepubliceerd op 24-11-2016.

De files nemen weer toe, de roep om maatregelen is luid, en in de Volkskrant passeren weer alle bekende oplossingen de revue: meer auto-asfalt, meer ov, rekeningrijden, thuiswerken etcetera. Vreemd genoeg ontbreekt de enorme potentie van de fiets. Wie alleen maar kijkt naar asfalt om de files te verminderen, mist een stille revolutie, aldus Saskia Kluit, directeur van de Fietsersbond.

Files ontwijken in Arnhem. Foto: Bas de Meijer

Wie in een doordeweekse avondspits reist in de trein tussen Amsterdam en Utrecht moet vaak staan. Honderden mensen wurmen zich dagelijks in het krappe materieel van NS om zo weer veilig thuis te komen. De gelukkigen bij een raampje hebben één troost: gelukkig staan ze niet stil in de file, zoals de vele auto’s op de A2. Want na de file op de snelweg, wacht vaak nog een langdurige rit door de stad, terwijl de helft van de treinreizigers op de fiets stapt en fris weer thuiskomt. Vijftien jaar geleden was dat nog maar dertig procent. Rond de spoorlijn voltrekt zich zo een stille revolutie: steeds meer forensen besluiten om hun auto in te ruilen voor een (elektrische) fiets en een uitgebreide mobiliteits-pas. Die groep wordt steeds groter, heeft een enorm potentieel en verdient daarom meer aandacht en ondersteuning.

14 kilometer

Bijna de helft van de Nederlandse mobiliteit vindt al plaats te voet en per fiets en er kan nog veel meer. De helft van alle autoritten is korter dan 7,5 kilometer. Die korte ritten zorgen voor veel van de filedruk op de snelwegen. De gemiddelde Nederlander woont op zo’n 14 kilometer van zijn werk. Met de elektrische fiets (inmiddels zo’n 1,5 miljoen exemplaren) is zo’n afstand prima te doen. De snelle elektrische fiets (speed pedelec) maakt die actieradius van de fiets nog een stuk groter. Bijkomend voordeel voor deze fietsers (en hun werkgevers) is dat ze frisser beginnen aan hun dag en productiever zijn. Van alle woon-werkritten gebeurt een kwart op de fiets, en we hebben alle redenen om aan te nemen dat dit met de juiste stimulansen de komende jaren snel toe kan nemen. 

Voorzieningen en vergoedingen

Allereerst de voorzieningen. In heel Nederland leggen regionale overheden snelfietsroutes aan, waardoor fietsers afstanden tot meer dan 25 kilometer snel en comfortabel kunnen overbruggen. Er zijn tot 2020 voor 372 miljoen euro plannen uitgewerkt. Daarvan is 106 miljoen nog niet gedekt, en het zou de gezamenlijke overheden sieren als die financiering snel rondkomt.

Daarnaast is ook het belonen van fietsers een belangrijk aspect. Werkgevers mogen hun personeel een belastingvrije vergoeding van 19 cent per fietskilometer geven, maar doen dat vaak niet. Die vergoeding zou vanzelfsprekend moeten zijn, en de vergoeding voor autoritten op fietsafstand zou best ter discussie gesteld mogen worden. Tot slot zou de overheid weer kunnen zorgen voor een aantrekkelijke regeling voor de fiets van de zaak, die nu is ondergesneeuwd in de werkkostenregeling.

Combinatie met openbaar vervoer

Natuurlijk zijn er ook reizen waar de fiets geen reëel alternatief is. Daar wint de combinatie fiets en trein aan kracht. Het Planbureau voor de Leefomgeving heeft onder andere daarom laten weten dat de combinatie fiets en ov versterken een van de meest rendabele investeringen is voor het nieuwe kabinet. Door meer en betere fietsenstallingen bij stations te openen en de ov-fiets beter beschikbaar te maken, kunnen we misschien wel meer files oplossen dan met de zoveelste kilometer auto-asfalt.

De Fietsersbond en Wandelnet werken samen aan meer aandacht voor actieve mobiliteit. Kijk op http://www.actievemobiliteit.nl voor meer informatie.

Foto: Bas de Meijer