Stimuleer het fietsen naar school met veilige infrastructuur

Gepubliceerd op 19-09-2013. Laatste update op 15-04-2014.

Deze week werd bekend dat steeds meer kinderen weer met de auto naar school gebracht worden. Een slechte ontwikkeling vindt de Fietsersbond.  De Fietsersbond ziet graag dat kinderen van jongs af aan op de fiets naar school toe gaan. Jong geleerd is oud gedaan. Door de toegenomen drukte op de weg en de door schaalvergroting toegenomen afstanden naar school, is er een verschuiving opgetreden naar de auto. Gevolg: een forse toename van het aantal hachelijke verkeerssituaties rond de school. De laatste 30 jaar is de gemiddelde leeftijd waarop kinderen zelfstandig aan het verkeer deelnemen gestegen van 6 naar 9 jaar.

De veilige inrichting van de schoolomgeving wordt steeds belangrijker. Enerzijds om ongelukken te voorkomen, anderzijds om het fietsgebruik onder scholieren te stimuleren, zodat zij later zelfstandig naar het voortgezet onderwijs kunnen fietsen. Om dit te realiseren zullen de wijkscholen via veilige school-thuis-fietsroutes bereikbaar moeten zijn.

Een veilige schoolomgeving voldoet volgens de Fietsersbond aan de volgende 6 criteria:

  1. Leg een autovrije zone van 100 meter aan rond de school;
  2. Realiseer aan de rand van de autovrije zone woonerven en 'kiss & ride-voorzieningen;
  3. Maak vervolgens een 30 km/u-zone tot 500 meter rond de school;
  4. Verbind de basisschool met de wijk via solitaire fietspaden en kinderroutes;
  5. Zorg voor voldoende goede en goed bereikbare fietsenstallingen bij de school;
  6. Creƫer voldoende opstelruimte voor wachtende ouders aan de rand van het schoolplein.

Download hier een grotere versie van het schema veilige schoolomgeving.

1. Maak de eerste 100 meter rond de school autovrij

Rond de schoolspitsen is het bij veel scholen een drukte van belang door ouders die hun kinderen komen halen: lopend, per fiets of met de auto. Door het gebied in de directe omgeving van de school autovrij te maken, wordt de verkeerssituatie overzichtelijker en veiliger.

Zo wordt het voor een deel van de ouders onaantrekkelijker om de kinderen met de auto naar school te brengen, aangezien de auto nu eerst geparkeerd moet worden om vervolgens met het kind naar het schoolplein te lopen. Zo vervalt de tijdwinst, en is het met name bij buurtscholen wellicht aantrekkelijker om de kinderen lopend of per fiets naar school te brengen.

Variant op een autovrije zone is een stopverbod voor auto's in een zone rond de school.

2. Realiseer aan de rand van de autovrije zone woonerven en 'kiss & ride-voorzieningen

Door aan de rand van de autovrije zone woonerven aan te leggen, wordt de snelheid van het autoverkeer geleidelijk verhoogd. Op een woonerf mag 15 km/u gereden worden, een mooie tussenstap naar de 30 km/u-zone (zie stap 3). Bovendien worden de verkeersdeelnemers op het woonerf nog eens extra gewezen op de aanwezigheid van (spelende) kinderen. 

Daarnaast worden speciale kiss & ride-plekken ingericht, bij voorkeur op afstand van de fietspaden en kinderroutes (zie stap 4). Zo wordt het aantal conflictsituaties tussen automobilisten en fietsers zo veel mogelijk beperkt.

3. Maak van de eerste 500 meter rond de school een 30 km-zone

Veel kinderen lopen of fietsen naar school. Pas op de leeftijd van 14 heeft een kind een volledig zicht op verkeerssituaties. Een veilige schoolomgeving is dus van belang, met name bij basisscholen. Door de maximum snelheid van 50 naar 30 km/u te verlagen in een straal van 500 meter ronde de school, wordt de veiligheid voor schoolgaande kinderen aanmerkelijk verhoogd.

4. Verbind de basisschool met de wijk via solitaire fietspaden en kinderroutes

Het scheiden van typen verkeersdeelnemers (voetgangers, fietsers en automobilisten) is natuurlijk de meest veilige manier. Bij voorkeur niet via fietsstroken of paralelle fietspaden, maar solitaire fiets/wandelpaden door het groen, met ruimte voor bankjes en speelvoorzieningen.

5. Zorg voor voldoende goede en goed bereikbare fietsenstallingen bij de school

Dat klinkt als een inkopper, maar ruim de helft van de scholen heeft (ruim) onvoldoendefietsparkeergelegenheid. Bovendien ontbreekt vrijwel altijd een aanbindmogelijkheid. Sluit de parkeergelegenheid buiten het schoolplein om aan op vrijliggende fietspaden.

6. Zorg voor voldoende opstelruimte voor wachtende ouders aan de rand van het schoolplein

Zo wordt voorkomen dat wachtende ouders de doorgang beletten voor overige passanten. Voldoende opstel ruimte maakt het mogelijk dat kinderen en ouders elkaar gemakkelijk kunnen vinden en op de fiets kunnen stappen.

Lees verder:

- Veilig door de schoolspits, publicatie met praktijkvoorbeelden van ROV Utrecht

- Voorbeelden van een veilige schoolomgeving

- 5 argumenten waarom fietsen belangrijk is voor kinderen

- Tips voor een veilige fietstocht naar school

- Fietsen kinderen minder dan vroeger?

- De Fietsersbond-pagina's over Jeugd & Onderwijs

Voorbeeld: Basisschool De Wendakker, Zwolle

In onderstaand filmpje worden de voordelen van een fietsvriendelijke schoolomgeving belicht door de directeur van de Zwolse basisschool De Wendakker, een wetenschapper van Windesheim en Henk Hendriks van de Fietsersbond. De directeur schat dat de genomen fietsmaatregelen hebben gezorgd voor een toename van het aantal fietsende scholieren met maar liefst 50 procent.

 

Net als het verbod mobiel te

Net als het verbod mobiel te bellen achter het stuur, zal een stopverbod genegeerd worden. Het zelfde geldt voor een maximum van 30 km/u.
Door gebrek aan handhaving op dit soort logische regels voor veiligheid, geldt het recht van de sterkste. Een fietsend kind is wenselijk, maar is niet sterk.