Ga je op fietsvakantie, dan kun je met de trein, de bus of het vliegtuig naar het beginpunt van je tocht. Fietsjournalist Jessica de Korte deelt haar ervaringen en tips.

De trein komt het station binnendenderen. Mijn ogen volgen de treinstellen, op zoek naar het symbool van de fiets. Ja, dáár. In een drafje beweeg ik mee met de trein, door de drukke menigte, met mijn, onhandig brede, bepakte fiets. Bij de juiste deur klik ik mijn tassen van de bagagedrager, wacht tot iedereen binnen is, til mijn fiets door de smalle deuropening en draag dan de rest naar binnen. Ik hoor het fluitje van de conducteur. Net op tijd.

Maak ik een fietsreis, dan kan ik, om bij het beginpunt van de route te komen, kiezen uit drie opties: de trein, de bus of het vliegtuig (en soms de veerboot). 

Trein 

De trein pak ik het liefst. Het is heerlijk om het landschap voorbij te zien glijden met een mooi boek erbij. Maar eerlijk is eerlijk, de fiets meenemen kan aardig stressvol zijn. Naast de mooie herinneringen zijn er een hoop momenten waarbij de adrenaline door mijn lijf gierde.

Tip 1: Plan een half uur in om over te stappen 

In de loop der jaren heb ik één ding geleerd: het is belangrijk om de tijd te nemen. Plan zeker een half uur in om over te stappen. En nee, liever niet proberen om het in een kwartier te doen. Wat als de eerste trein vertraging heeft, er een lange rij bij de lift staat, of erger nog: de lift kapot blijkt en je de fiets de trap op en af moet tillen? Liever zeeën van ruimte in het reisschema; dan kun je altijd nog ergens lunchen en een beetje genieten tussendoor.

Tip 2: Discussieer niet met de conducteur 

Mijn ervaring: discussies met de conducteur werken alleen maar averechts. Het is vervelend wanneer het treinpersoneel geërgerd naar je toekomt, toekijkt als je met een zwaar bepakte fiets loopt te stuntelen en je soms de opdracht geeft alle fietstassen van de fiets te halen, zodat er een vrije doorgang mogelijk blijft. Maar: als ik vriendelijk teruglach, wil een conducteur nog wel eens spontaan te hulp schieten.

Bus

Het grote voordeel van een bus is dat je niet, of minder vaak, hoeft over te stappen. Wel is het vaak een erg lange zit. Ik heb eens een busrit meegemaakt vanuit Spanje met een zeer nukkige bestuurder, die ons bijna nergens liet uitstappen. 

Tip 3: Check de voorwaarden van de vervoerder

Kijk altijd goed naar de voorwaarden van de busmaatschappij; soms zijn triathlonsturen, voordragers, brede banden of e-bikes niet toegestaan. Ik check altijd of de chauffeur de fiets zorgvuldig op de fietsendrager zet.

Juijn Fietslijn biedt bussen aan met aanhangwagens naar bestemmingen in Europa, van Frankrijk tot aan Zweden (ook te boeken via Cycletours). Veel bussen van FlixBus kunnen ook fietsen vervoeren (op de fietsendrager of, met hoes, in het bagageruim), maar dat verloopt niet altijd vlekkeloos. Het kan voorkomen dat een rit een dag van tevoren wordt afgezegd. Ook worden fietsers soms aan boord geweigerd omdat er, ondanks de reservering, geen fietsendrager blijkt te zijn. 

Tip 4: Vraag hulp aan medereizigers

Zo zie je maar: het is maar net welke conducteur of chauffeur je onderweg treft. Ook medereizigers spelen een grote rol. Als die een handje helpen, geeft dat zo’n fijn gevoel! Een jonge Vlaming zette mijn fiets in Antwerpen op de roltrap, nadat ik geconstateerd had dat de lift stuk was. Een Franse jongedame droeg al mijn fietstassen de trein in, iemand anders hielp met het tillen van de zware fiets. Soms vraag ik zelf om hulp: (bijna) niemand weigert.

Vliegtuig 

Het vliegtuig staat onderaan de ranglijst. Sowieso natuurlijk verre van duurzaam, maar het is ook een ramp voor de fiets. Elke maatschappij heeft haar eigen regels. De een wil de fiets in een doos, de ander in een hoes. Soms blijkt de scanner te klein en moet alles weer uit elkaar. De kans op schade is groot en krassen ontstaan snel, maar ik heb ook eens afgebroken remmen en zelfs een verbogen tandwiel meegemaakt – beide keren gelukkig op de terugweg.

Huurfiets

Soms huur ik een fiets op de bestemming, wat een hoop gedoe scheelt. Er zijn organisaties die de fiets naar het beginpunt brengen en bij het eindpunt weer afhalen. Ideaal. De kosten kunnen wel aardig oplopen als je een lange tocht maakt. Er kleeft ook een ander nadeel aan. Over het algemeen krijg je een fiets met een verkeerde framemaat, waardoor je net niet lekker zit. Het zadel is ook flink wennen. De huurfietsen zijn daarnaast niet altijd goed onderhouden.

Liefst zit ik dus op mijn heerlijke eigen vertrouwde fiets. De treinrit, of reis met bus of vliegtuig, heb ik ervoor over. Het is fijn dat je fiets meenemen kán, al is het niet altijd zo relaxed als het zou kúnnen zijn. Het in- en uitstappen is maar een fractie van de reis. Ook voelt het bevredigend als het allemaal weer is gelukt. En ach, de ‘horrorverhalen’ zijn mooi om achteraf te delen.

Fietshoes of doos

In veel (hogesnelheids)treinen en bussen, én het vliegtuig, mag de fiets alleen gedemonteerd mee, in een fietshoes of doos. Kijk goed naar de voorwaarden en maximale afmetingen. Slim is om thuis al uit te vogelen hoe je de wielen verwijdert en het stuur draait. Maak de trappers wat losser; die kunnen goed vastzitten. Jessica maakte een (Engelstalig) filmpje op haar YouTube-kanaal Fietsvlogger: ‘Hoe neem je een fiets mee in het vliegtuig?’. Ook geeft Eric Schuijt handige tips op vakantiefietser.nl. Tip voor een fietshoes in de trein: Trainbag Light van Buds. Voor de fietstassen is de Lowland Flightbag ideaal. 

Lezerstips: 

Als bijna 70 jarige – die vrijwel ieder jaar op fietsvakantie gaat – mag ik me wel een expert noemen. In 2013 hadden we de fietsen mooi ingepakt met fietsdozen van Batavus, zodat je de fietsen nog handig kon vervoeren (wielen vrij, stuur en zadel nog vrij): werden we in Weeze (Ryanair) notabene geweigerd. Vanwege het nieuwe beleid mocht dit niet, zie de kleine lettertjes etc. etc.

Met andere woorden: het is altijd gedoe, je moet je altijd goed oriënteren. Dus alle ‘bezwaren’ / problemen van Jessica herken ik. Vorig jaar gingen we – mede vanwege vliegschaamte –  met die bus naar Bretagne: een zeer goed verzorgd transport. Goeie / aardige chauffeurs.

Straks gaan we met die fietsbus van Cycletours naar Arles (Z-Frankrijk). Die fietsbus is echt een zeer goede oplossing. Je stapt ergens in Nederland op en je wordt afgeleverd op de bestemming. De fietsen vinden dat heerlijk! Ja, één nadeel: jij zelf moet lang in de bus zitten.

Enno:

Wat ik wel miste was de optie van de betere vouwfietsen (Birdy, Bike Friday, Montague, Airnimal en zelfs de nieuwe 20” inch Brompton). Heel begrijpelijk omdat deze merken nauwelijks of niet te zien zijn, laat staan te koop bij de gemiddelde fietsenwinkel. Ik reis en met mij vele andere wereldfietsers al jaren met medeneming van mijn Bike Friday (zowel mini racer Pocket Rocket als reisfiets de Pocket Llama) met zowel het vliegtuig als met de trein TGV ICE. Wel top dat de snelle treinen binnenkort extra fietswagons hebben, zodat niet-vouwfietsen ook mee mogen. Onze Bike Fridays reizen al die jaren gratis mee, mits gevouwen en in een tas.

Kristel: 

Wij hebben zelf heel goede ervaringen met Care 4 Luggage. Dit bedrijf brengt je fiets (ook E-bikes) met bagage naar heel veel steden binnen Europa. Elektrische fietsen mogen namelijk niet mee in het vliegtuig. Er wordt heel zorgvuldig omgegaan met je fiets. Geen krasje er op. De fiets wordt thuis opgehaald en weer teruggebracht. Zelf kun je dan met bus of vliegtuig gaan.