Het aantal zwaargewonde en overleden fietsers in het verkeer neemt sinds 2010 toe. Reden voor de Stichting Wetenschappelijk Onderzoek Verkeersveiligheid (SWOV) om dit grondig te onderzoeken. De resultaten staan in het nieuwe rapport De Staat van de Fietsveiligheid 2025.

Het rapport bevestigt deels wat we al wisten, maar biedt ook nieuwe inzichten. Tegelijk verscheen het onderzoek naar sociaaldemografische en gezondheidskenmerken van fietsers. Belangrijkste conclusie: het aantal gewonden en dodelijke slachtoffers onder fietsers neem toe, maar het fietsen is niet structureel onveiliger geworden.

Mensen fietsen door op steeds hogere leeftijd

De stijging van het aantal verkeersslachtoffers komt vooral doordat Nederlanders tot op steeds hogere leeftijd blijven fietsen én meer fietskilometers maken. Volgens de SWOV ligt de oorzaak van veel ongevallen bij tekortschietende infrastructuur, onvoldoende scheiding tussen auto en fiets en door steeds zwaardere en hogere auto’s.
‘De laatste jaren is het publieke debat ‘gekaapt’ door de snelle opkomst van de fatbike,’ zegt Fietsersbond-directeur Esther van Garderen. ‘Onderzoeken als deze geven weer een breder perspectief op problematiek met een gedegen analyse van de oorzaken en oplossingen.’

Ouderen lopen het meeste risico

De grootste risicofactor is de leeftijd. Bijna de helft van de slachtoffers is 70-plus.
Dat ouderen blijven fietsen is waardevol: het houdt hen fit, actief en minder eenzaam. Maar bij een ongeval zijn op hoge leeftijd de gevolgen vaak ernstiger. Dat geldt niet alleen voor fietsen, maar ook voor scootmobielgebruikers, automobilisten en voetgangers.

Jongeren fietsen minder, e-bike steeds populairder

Opvallend is dat jongvolwassenen (18–29 jaar) juist minder fietsen. De elektrische fiets wint terrein in alle leeftijdsgroepen en opleidingsniveaus, maar vooral onder mensen met een lager opleidingsniveau en/of een (chronische) aandoening.

Investeringen nodig voor veiligheid

De vergrijzing verklaart een groot deel van de stijging in fietsongevallen, maar er speelt meer. Ook telefoongebruik in het verkeer en snelheidsovertredingen door gemotoriseerd verkeer spelen een rol.

Volgens de SWOV moeten we daarom investeren in:

• Vergevingsgezinde fietsinfrastructuur, met een duidelijke scheiding tussen auto en fiets
• Maatregelen tegen steeds zwaardere en grotere auto’s
• Stimuleren van helmdracht bij oudere fietsers
• Beperken van afleiding in het verkeer

De Fietsersbond ondersteunt deze aanbevelingen. We roepen het komende missionaire kabinet op om te blijven investeren in veilige fietsinfrastructuur en het programma Doortrappen voort te zetten, zodat ouderen veilig kunnen blijven fietsen tot hun 100e.