Het klimaat verandert. Maar niet alle effecten zijn negatief. We gaan namelijk meer fietsen. ‘Handig om te weten in verband met de capaciteit van fietsenstallingen en de breedte van de fietspaden.’
Op zonnige dagen wordt meer gefietst. Dat zal iedereen opvallen die wel eens fietstochtje maakt. Wat gaat er gebeuren als er door de klimaatverandering steeds meer warme dagen zijn? ‘Het blijft koffiedik kijken’, zegt Otto van Boggelen van het Fietsberaad (een kennisinstituut voor fietsbeleid). Maar de resultaten uit het verleden kunnen al iets zeggen over de toekomst: ‘De laatste jaren hebben we duidelijk warmere zomers gehad, en zachtere winters. Dat heeft het fietsgebruik vrijwel zeker doen stijgen.’
Zes procent
Van Boggelen heeft berekend wat in het verleden de invloed van het weer is geweest. Hij heeft de periode 1986-2006 onder de loep genomen. De uitkomst is dat het fietsgebruik van alle Nederlanders de afgelopen twintig jaar met zes procent is gestegen. Dit komt vooral door het aangename weer van de voorbije jaren. Zonnige dagen hebben het meeste effect op het fietsgebruik. Van Boggelen: ‘Het aantal koude of natte dagen met sneeuw of met meer dan zes uur regen, heeft minder invloed op het fietsgebruik dan warm weer. Het gemiddelde fietsgebruik neemt in jaren met veel slecht weer wel af, maar niet zoveel als de stijging van het aantal fietskilometers bij goed weer.’
Meer hete dagen
Van Boggelen heeft het verband tussen weer en fietsgebruik verder geanalyseerd en komt tot een paar opmerkelijke conclusies. Wanneer er meer warme dagen zijn dan gemiddeld – 25 graden of hoger – stijgt het fietsgebruik per extra warme dag met 0,21 procent. Dat lijkt bescheiden, maar een paar hittegolven kunnen het aantal fietskilometers met een paar procent opstuwen. En dat is een grote stijging.
Koude dagen daarentegen ontmoedigen mensen om te gaan fietsen. Als het kwik de hele dag niet boven de nul graden komt, neemt de animo om te gaan fietsen drastisch af. Voor elke extra ijzige dag in een jaar daalt het fietsgebruik met 0,2 procent.
Maar omdat de klimatologen ervan uitgaan dat we meer zachte winters en meer warme zomers krijgen, kunnen we ervan uitgaan dat het fietsgebruik de komende jaren zal stijgen.
Meer regen
Het wordt niet alleen warmer. Deskundigen waarschuwen ons ook voor hevige regenbuien. Zullen die onze lust tot fietsen niet temperen? ‘De doorsnee fietser blijft ook bij slecht weer de fiets gebruiken voor zijn dagelijkse ritjes naar werk, winkel of station’, zegt Van Boggelen. ‘Pas bij echt hondenweer zoekt de fietser een alternatief, of blijft thuis. Warm zomerweer is voor velen wel een reden om vaker de fiets te nemen. Ook voor mensen die normaal gesproken maar weinig fietsen. Dat geldt overigens niet voor jongeren. Zij gaan niet echt meer fietsen bij warm weer. Hun fietsgebruik wordt vooral beïnvloed door het aantal dagen met veel regen.’ Als het te nat is, pakken ze de bus.
Meer stallingen
Wat kunnen overheden met deze onderzoeksresultaten? ‘In globale zin kunnen ze hun beleid afstemmen op twee zaken: ten eerste leidt de klimaatsverandering waarschijnlijk tot een hoger fietsgebruik. Handig om te weten in verband met de capaciteit van fietsenstallingen en de breedte van de fietspaden. Daarnaast leidt een toename van het aantal zomerse dagen vooral tot extra fietskilometers van ouderen. En ouderen zijn relatief kwetsbaar. Voldoende reden om extra aandacht te besteden aan de verkeersveiligheid.’
Klimaatverandering
Krijgt Nederland een meer mediterraan klimaat? Eind mei 2006 heeft het KNMI vier nieuwe klimaatscenario’s gepresenteerd. In elk scenario komen de volgende kenmerken van de klimaatverandering in Nederland naar voren:
– de opwarming zet door, waardoor zachte winters en warme zomers vaker voorkomen;
– de winters worden natter en ook de extreme neerslaghoeveelheden nemen toe;
– de hevigheid van extreme regenbuien in de zomer neemt toe, maar het aantal zomerse regendagen wordt juist minder