6 tips van TestKees over middenmotoren voor elektrische fietsen

TestKees testte dit jaar twaalf verschillende fietsen met twaalf verschillende motoren. Allemaal bieden ze genoeg ondersteuning voor het vlakke Nederland. Het verschil zit in maximaal koppel, de maximale beenkrachtversterking en hoe snel ze energie leveren bij wegrijden en optrekken.

Wat is koppel?

Het koppel geeft aan met hoeveel kracht de motor de ketting aandrijft. Motoren variëren in koppel tussen de 40Nm en 100Nm. Een motor met een hoog koppel trekt fel op en je kunt makkelijk in een zware versnelling fietsen. Die felle motoren komen uit de wereld van elektrische mountainbikes. Voor die fietsen is het ideaal als je op een steile helling een motor hebt die je meteen heel krachtig ondersteunt. Maar in het vlakke Nederland is dat niet altijd prettig. Alleen als je agressief wilt fietsen in de stad (veel stoppen en weer weg sprinten) is het wellicht handig. Een hoog koppel betekent niet dat je maximumsnelheid hoger is.

Beenkrachtversterking

De beenkrachtversterking bepaalt hoeveel extra ondersteuning je krijgt op basis van je eigen inspanning. Lever je zelf bijvoorbeeld 50 watt en is de beenkrachtversterking 400%. Dan levert de motor 4 maal 50 watt, oftewel 200 watt. Met een hoge beenkrachtversterking kun je dus ook als je zelf weinig inspanning levert veel ondersteuning krijgen van de motor. Als je alleen in Nederland 25 kilometer per uur fietst, is beenkrachtversterking niet zo belangrijk omdat je daarvoor niet zo veel vermogen nodig hebt. Het wordt een ander verhaal als je in de bergen rijdt en zelf rustig wil meetrappen. En je merkt het bij het optrekken. Met meer beenkrachtversterking hoef je niet veel kracht te zetten op de pedalen om toch een hoog koppel van de motor te krijgen.

Optrekken

Wanneer je opstapt en wegfietst, zet je heel even heel veel kracht op de pedalen, waardoor de motor het signaal krijgt om heel veel kracht te leveren. De ene motor kan dan direct veel kracht leveren, de ander reageert rustig. Wat voor jou het best is, hang af van je persoonlijke voorkeuren. Direct veel kracht is fijn als je bijvoorbeeld met een zware bakfiets op een helling staat. Maar als je gewoon rustig wil vertrekken, kan het vervelend zijn omdat je dan in een keer vooruit schiet. Ook de versnelling waarin je wegfietst heeft invloed. Als je in een lichte versnelling start is direct felle ondersteuning al snel te veel.

Variatie in beenkracht

Het verschil in snel of rustig reageren tussen motoren merk je ook als je aan het fietsen bent. Direct reageren is fijn als je snel wil optrekken. En het werkt goed als je de pedalen netjes met gelijkmatige kracht rondtrapt. Maar als je bijvoorbeeld onregelmatig meer kracht geeft als de pedalen horizontaal staan, is het niet prettig als de motor daar direct fel op reageert. Een kwestie van smaak en rijstijl dus.

Zelf instellen

Bij Bosch en Shimano kun je tegenwoordig de beenkracht, koppel, startgedrag en sportief gedrag zelf instellen, binnen het maximum van de motor. De maximumsnelheid kun je wel lager zetten. Handig om energie te besparen (een paar kilometer langzamer scheelt heel veel energie), als je samen wil fietsen met iemand op een gewone fiets, of voor de veiligheid als je 25 kilometer per uur te hard vindt.

Geluid

Middenmotoren maakten vroeger vrij veel geluid. Van de motoren die ik dit jaar heb getest vond ik alleen het geluid van de Pinion storend. De andere motoren hoor je niet of bijna niet. Test het geluid van de motor uit op een zware klim. Daar moet de motor hard werken
en heb je door de lage snelheid de minste windruis in je oren. Ook als je sneller rondtrapt, hoor je de motor vaak beter.

Weerstand met de motor uit

De motoren van Bosch, Shimano en Brose hebben een vrijloop in de motor. Als de motor uit staat, geeft hij geen extra weerstand en kun je net zo makkelijk fietsen als op een gewone fiets (al is die wel iets lichter). Handig als de accu een keer leeg of stuk is. De andere motoren heb ik hier in deze test niet op beoordeeld.

Afbouwen ondersteuning

Als de maximumsnelheid van 25 kilometer per uur wordt bereikt, moet de motor de ondersteuning geleidelijk afbouwen. Oudere systemen stopten soms abrupt. Bij de
hedendaagse motoren is de overgang geleidelijk.

Energieverbruik en actieradius

Met een zuinige motor kom je natuurlijk verder op een volle accu. Maar uit metingen blijken geen enorme verschillen tussen motoren. Hoe ver je komt, hangt vooral af van de energieinhoud van de accu, van de fiets zelf en van hoe je de ondersteuning gebruikt.

Loophulp

Op vrijwel alle middenmotoren zit een loophulp om ondersteuning te krijgen als je met de fiets aan de hand loopt. Maar ik heb mijn twijfels of dat echt nuttig is. Het is vooral ingewikkeld. Je moet namelijk zowel een knopje indrukken als in het juiste tempo meelopen. Gewoon laten rollen en zelf kracht en snelheid controleren, is handiger als je daartoe in staat bent tenminste. Als je denkt dat je de loophulp wel nodig gaat hebben
omdat de fiets te zwaar is voor je, test het dan uit voordat je de fiets koopt.

Gewicht

Middenmotoren verschillen niet veel in gewicht. Omdat elektrische ondersteuning nu ook populair is bij bijvoorbeeld mountainbikes, zie je wel dat fabrikanten inzetten op lichtere motoren. Maar het verschil tussen de lichtste en zwaarste motor van Bosch is bijvoorbeeld maar één kilo.