Eline Meesters ontwierp een fiets die Oegandezen zonder ingewikkelde machines en voor een schappelijke prijs van negentig euro kunnen maken. ‘Het is een soort puzzelfiets. Je hebt een grote buis en daar steek je andere buizen in.’ Maar er kan wel mooi tachtig kilo achterop.
Eline Meesters is student Industrieel Ontwerpen in Delft en net terug uit Oeganda. Daar heeft ze voor Coop-Africa (Cycling out of poverty) een fiets ontworpen die eenvoudig en goedkoop – rond de 90 euro – lokaal te maken is. Eline: ‘De fiets moest speciaal voor de omstandigheden daar ontworpen worden omdat ze in de werkplaats in Oeganda bijna alles met de hand doen; meten, samenpersen. Ze hebben weinig machines. De fiets die ik heb ontworpen is een soort puzzelfiets. Je hebt een grote buis en daar steek je andere buizen in. Mijn eerste prototype was zelfs heel basic gemaakt van vierkante buizen. Maar uiteindelijk heb ik toch een elegantere versie gemaakt van ronde buizen.’
Grote Engelse fietsen
Eerder heeft Coop-Africa al transportfietsen laten ontwerpen, maar de fiets van Meesters is een gewone fiets die wat lager is dan de gemiddelde fiets die in Oeganda verkocht wordt. Het is een damesmodel. De meeste reguliere fietsen in Oeganda zijn namelijk gemaakt naar het voorbeeld van de fietsen die de Engelse kolonisten meenamen. Grote fietsen voor grote mannen, te groot voor Oegandese vrouwen en ook te groot voor veel Oegandese mannen.
Meesters werkte intensief samen met twee mannen van de werkplaats. ‘Ze werkten hard, maar snapten in het begin niet veel van mijn plannen. Toen ze het eenmaal doorhadden, hebben ze goed meegedacht en bleven alert dat alles precies gebeurde, ook al had ik haast.’
Plannen was wel moeilijk. ‘Dan stond ik voor een dichte deur omdat het regende of omdat er een vergadering was. Ze lachten me gewoon uit als ik daar kwaad om werd. Ach, dat is misschien ook de beste manier om er mee om te gaan.’
Tachtig kilo bagage
De fiets heeft ook een behoorlijke bagagedrager waarop tachtig kilo meegenomen kan worden. ‘Ze hebben geen auto, dus ze moeten er ook van alles op mee kunnen nemen. Maar hij is wel lichter dan de transportfiets van Coop-Africa.’
Rijdt de fiets goed? ‘Een familie heeft hem twee weken getest en die was er erg enthousiast over.’
Nu Meesters terug in Nederland is en binnen anderhalve maand afstudeert, gaat de werkplaats in Oeganda verder met het maken en verkopen van de fietsen. ‘Negentig euro is nog steeds een hoop geld voor een doorsnee Oegandees’, vertelt Meesters, maar een fiets is zo fundamenteel voor ze. Bovendien zijn er betalingsregelingen mogelijk. Voor sommige kinderen is het de enige manier om naar school te kunnen.’
Coop-Africa heeft als motto ‘ Een fiets maakt het verschil’. Kijk op hun site hoe je ze kunt steunen.
Vragen aan Eline Meesters: Mail haar op [email protected]