Het is dat haar zoon er wel even naar wilde kijken, want anders had Wazhma Parmeaz (44) haar fiets bij het grof vuil gegooid toen ze een lekke band had en de ketting stuk ging. ‘Dat gaat vaak zo bij mensen die fietsen niet van huis uit hebben meegekregen.’

Hoe raakte je als ervaringsadviseur betrokken bij City Deal Fietsen voor Iedereen?

‘Ik ken de projectleiders van City Deal Fietsen voor Iedereen via een prijsvraag voor fietshelden in Zwolle. Mijn oudste zoon, Subhan, heeft daarmee een fiets gewonnen. Hij had bedacht dat mensen die uit het buitenland komen fietsles zouden moeten kunnen krijgen in het buurthuis en dan zouden leren wat de dode hoek is van vrachtwagens. Ik vind City Deal Fietsen voor Iedereen een mooi project. Vanwege mijn achtergrond kan ik me meer verplaatsen in mensen die fietsen niet van huis uit hebben meegekregen. Ik kan ook de pijn voelen die zij net als ik met zich meedragen van vluchten en oorlog.’ 

Wanneer heb je leren fietsen?  

‘Ik kwam op mijn zeventiende met mijn ouders en broertjes en zusjes vanuit Afghanistan naar Nederland en had heel snel door dat ik moest leren fietsen om zelfstandig te zijn. Ik zat in het AZC in Lemele en moest in Harderwijk naar school. Er reden maar twee bussen per dag, dus daar had ik niks aan. We kregen fietsen van het COA. In Afghanistan, waar we oorspronkelijk vandaan komen, heb ik ook een fiets gehad, maar daar mocht ik niet op straat fietsen. Dat was voor vrouwen geen optie.’

Wat was er voor jou anders als nieuwe fietser?  

‘Ik heb vanaf de eerste week dat ik in Nederland was gefietst, maar nadat ik gescheiden was, was ik een keer met volle boodschappentassen en twee kleine kinderen op pad toen mijn band lek ging. Ik had geen idee wat ik moest doen. Mijn oudste zoon wilde wel naar mijn fiets kijken. Een tijdje later stond de fiets op zijn kop en was de ketting stuk. Voor mij kon de fiets toen naar het grof vuil. Dat gaat heel vaak zo bij mensen die fietsen niet van huis uit hebben meegekregen. Als iets niet vanzelfsprekend voor je is, kun je het ook zo weer opgeven. Dan denk je: dat is te ingewikkeld. Dan pak ik gewoon de auto weer.’  

Hoe bereik je mensen?  

‘Je moet eerst met de mannen praten. Als vrouwen zeggen dat ze niet willen fietsen, geloof ik ze niet. Ze mogen vaak niet fietsen van hun mannen. Dan heb ik het over moslims. Vrouwen zouden onvruchtbaar worden van fietsen. Ze zouden hun maagdelijkheid verliezen. Dat bezwaar hadden ze ook altijd tegen paardrijden. Je moet mannen de voordelen uitleggen. Het is gezond en als je een gezonde, sterke vrouw hebt is iedereen gelukkig. Dan kan zij veel meer betekenen voor je gezin.’