Hoge bruggen, lange hellingen
Waarom maakt de hoogte van een brug zoveel uit? Het simpele antwoord omdat een hoogteverschil zoveel extra energie kost. Het overbruggen van een hoogteverschil van 5 meter kost een fietser ongeveer evenveel energie als een halve kilometer fietsen op vlak terrein. De vaste bruggen van 9,10 meter over het Van Starkenborghkanaal kosten dus bijna een kilometer meer energie.
Maar de ene brug is de andere niet. Voor hoe goed een brug befietsbaar is, hangt veel af van het ontwerp van de helling. In principe geldt: Hoe groter het hoogteverschil, hoe langer de hellingen. Ontwerpers houden vaak de vuistregel aan hellinglengte = 10 keer het hoogteverschil in het kwadraat.
-
Zo moet het niet
Officiële richtlijnen
De officiële richtlijnen voor hellingen in de Ontwerpwijzer Fietsverkeer van kenniscentrum CROW zitten iets ingewikkelder in elkaar. Daarbij wordt er van uit gegaan dat een klein hoogteverschil (tot ongeveer 4,5 meter) met een steilere helling mag worden gecombineerd, maar dat daarna de gemiddelde hellingspercentages sterk moeten afnemen, tot minder dan 2 procent. Bij een hoogteverschil van 1 meter is een hellingbaan van ongeveer 13 meter nodig. Bij een hoogteverschil van 4 meter is al een helling van 200 meter nodig. Uitgaande van een gemiddeld hellingpercentage van 2,2 procent zit je voor de Groningse bruggen van 9,10 meter al snel op hellingen van 350-400 meter lengte.
Of een helling als zwaar of vervelend wordt ervaren hangt van meer af dan puur de stijgingspercentage, ook bijvoorbeeld windhinder speelt een rol. In 2009 bepaalde Christiaan ter Braack, toen student van Hogeschool Windesheim voor 12 bruggen en tunnels de stijgingspercentages en hij interviewde fietsers. De meest comfortabele helling bleek de Snelbinder, de fietsbrug over de Waal bij Nijmegen. Deze overbrugt een hoogte van 10 meter, maar heeft een heel lange aanloop, die bovendien in de stad deels door beschut gebied gaat. De hellingspercentages variëren van 0,5 tot 1,1 procent. Fietsers gaven deze brug een 6,7. Dat was het hoogste cijfer dat fietsers in dit onderzoek uitdeelden. Als slechtste kwam de Nesciobrug er uit, over het Amsterdam-Rijnkanaal bij Diemen, een 5,7. Kracht bleek overigens een belangrijke factor is in de waardering. Vrouwen en ouderen deelden veel lagere cijfers uit. Voor 65plus-vrouwen haalde niet één van de 12 hellingen een voldoende. Wat de ebike betekent in de waardering van hellingen, is in dit onderzoek nog niet meegenomen.
Fietsdemonstratie in Amsterdam voor ‘Sprong over het IJ’
Weer lijken de Amsterdamse plannen voor een brug over het IJ op de lange baan geschoven.
Word lid van de Fietsersbond
Steun de belangenbehartiger van fietsend Nederland en ontvang heel veel voordeel!