Museum More viert – net als de Fietsersbond – een jubileumfeestje. Een goede aanleiding voor een fietsrondje van 32 kilometer in de omgeving door de Achterhoek met zijn coulissenlandschappen en uiterwaarden.

Fietsen tussen koeien en kunst

Geritsel in de bladeren, een merel komt uit het groen tevoorschijn. In de verte klinkt het gekras van een roek. Wat voelt het toch heerlijk, om even weg uit de stad te zijn.
Achter de bomen is nog net een stukje weiland zichtbaar. De Achterhoek kenmerkt zich door coulissenlandschappen; akkers wisselen zich af met oude bossen, landgoederen en kronkelende beken, begrensd door houtwallen.

Ik slaap in een Wikkelhouse, bij Stayokay Gorssel; een tiny house van duurzame materialen, als hout, vlas en karton, met een warmtepomp. Drie keer milieuvriendelijker dan een gewoon huis. Wat een ruimte, wat een rust. De buren zijn niet te horen, alleen de vogels. Ontbijten kan in het karakteristieke houten jachthuis, dat in 1910 door de koning van Noorwegen aan het Koninklijk Huis werd geschonken.

Met de fiets trap je zo naar het boerenland, waar stalletjes streekproducten aanbieden, van melk en eieren tot honing. Boerin Kim Beekhof (25) – in een groene overall, met hoge laarzen – is net bezig om de kalveren naar het weiland te brengen. ‘Onze koeien gaan van april tot oktober naar buiten,’ zegt ze trots, terwijl ze opgewekt door het gras loopt.  Het gerammel van de emmer met voer roept een enthousiast loeiende stoet op.

De paden zijn opvallend leeg. Een dag eerder trapte ik nog over de verderop gelegen Sallandse Heuvelrug, waar het bijna vechten om een plekje was. Soms ligt er wel wat zand, overgewaaid vanaf het onverharde pad voor bestemmingsverkeer. De route loopt langs de bomenrand van de Gorsselse Heide, een voormalig militair oefenterrein waar bewoners voor natuurherstel zorgen.

Museum More

Langs het Twentekanaal trap ik verder naar de speelse uiterwaarden van de IJssel. In het welvarende dorp Gorssel – het Wassenaar van het oosten – ligt Museum More, dat net als de Fietsersbond een jubileum viert. Tien jaar geleden begon de, inmiddels overleden, oud-zakenman en miljardair Hans Melchers in het voormalige gemeentehuis een museum voor modern realisme.

Ik slenter langs boeiende kunstwerken; een indringend portret van Charley Toorop, met grote kleurvlakken en warme kleuren; drie monsterlijke kinderen van kunststof en mensenhaar (Silvia B.); een perfect geënsceneerde scène van Erwin Olaf. Op muren wordt de vraag gesteld wat de werkelijkheid nu eigenlijk is – die wordt door iedereen anders waargenomen. Hoe we denken, voelen en ervaren, kleurt hoe we de wereld zien.

Terug op de fiets kijk ik anders naar de omgeving. Stel, dat ík straks penselen tevoorschijn haal, wat zou ik dan schilderen? Het romantisch ogende boerenland heeft door het stikstofprobleem toch een donker randje gekregen. Laat ik me daardoor beïnvloeden? De monotone grasvelden stemmen me somber, maar ik word vrolijk als ik een pluktuin zie – kom maar op bijen! – met een stalletje waar eieren worden verkocht.

‘Toe maar, 98 procent kans op regen,’ zei iemand net nog op een terras, starend op haar telefoon. De wind neemt toe, maar het blijft droog. Misschien zijn we ver genoeg gefietst, en hangt de bui achter ons. In een weiland staat een groep bomen, terug naar ons huisje. Morgen wacht de hectiek van de stad. Voor nu is het genoeg om even te vergeten wat er buiten dit stukje aarde gebeurt.

Praktisch

Route: 
https://routiq.com/route/5443826/route-gorssel

Knooppunten: 28 – 58 – 32 – 38 – 41 – 43 – 40 – 98 – 96 – 34 – 57 – 54 – 27 – 59 – 30 – 31 – 29 – 28

VIJF HOTSPOTS

Slapen in een Wikkelhouse
Stayokay Gorssel
Het jachthuis De Kleine Haar (Stayokay Gorssel) is al sinds 1934 in gebruik als hostel. Als bouwpakket kwam het in 1910 per schip van Noorwegen naar Nederland; eerst stond het huis in Diepenveen, veertien jaar later werd het op de huidige plek herbouwd. De drakenkoppen bovenaan het dak herinneren aan de vroegere Vikingschepen. Aan de rand van het bosterrein staan de Wikkelhouses, met een keukentje, douche en toilet, en zit- en eethoek met terras. Een tv is er bewust niet, wel wifi.

Melk en ijs uit de streek
Boerderij Beekhof (Kring van Dorth)
Zestig melkkoeien lopen rond op Boerderij Beekhof, de stiertjes zijn voor het kalfsvlees dat in de eigen winkel wordt verkocht; ze krijgen enkel gras, geen krachtvoer of antibiotica. Het slachten gebeurt bij een zelfslachtende slager in Laren. In de winkel zijn ook andere streekproducten te koop, waaronder ijs, mosterd, honing, en eieren, soms staat er een kraam buiten, bijvoorbeeld met pompoenen. De winkel is iedere zaterdag open van 10 tot 14 uur.

Prijswinnende wijn
Wijngaard de Zessprong (Joppe)

Vlak voor de Gorsselse Heide fiets je langs wijnranken. Hans en Dies Wichers plantten in 2009, na de verkoop van hun café de Zessprong, duizend wijnstokken op de leem- en zandgrond. “Het is mijn hobby,” zegt Wichers. “Prachtig toch, als je die druiven ziet hangen?” De druiven (johanniter en cabertin) gaan naar een wijnmaker in Bentelo; vijf jaar geleden werd bij een wijnkeuring in Wenen zilver gewonnen. Wegens gezondheidsproblemen stopt Wichers eind dit jaar; hij zoekt nog een opvolger.
Voor openingstijden zie: wijngaarddezessprong.nl

Modern realism
Museum More (Gorssel)
Museum More is het grootste museum voor modern realisme in Europa, met twee locaties; het voormalige gemeentehuis in Gorssel en Kasteel Ruurlo. Leuk weetje: Melchers kocht zo’n duizend werken uit de collectie van Dirk Scheringa, van het failliet gegane DSB. Architect Hans van Heeswijk ontwierp de aanbouw van het gemeentehuis, met een gevel van glas en Frans kalksteen, en een serre-achtige verbinding tussen oud- en nieuwbouw. Het museumcafé is een fijne lunch- en koffieplek.

Echte scharreleieren
Het OerBoerderijtje (Gorssel)

Op hun boerderij van nog geen twee hectare willen Judith Kleverwal en Marijn Schreurs laten zien ‘hoe boeren ook kan’: kleinschalig, mét de natuur. Ruim tweehonderd kippen scharrelen door het grasveld boordevol kruiden; iedere week krijgen ze een vers stukje land. De eieren (ver onder de PFAS-norm) zijn met de pinpas bij het kraampje te koop. In de bloemenpluktuin kunnen bezoekers van eind juli tot medio oktober zelf een boeket bij elkaar plukken (vrijdag en zaterdag tussen 10-16 uur).
oerboerderijtje.nl