Heel veel mensen rijden op een verkeerde maat fiets en krijgen daardoor klachten als slapende vingers en zadelpijn tijdens het fietsen. Fietsexperts Kees Bakker, consumentenvoorlichter bij de Fietsersbond, en Bikefitter Jan Glorie uit Meppel vertellen waar je op moet letten.  

Voorkom klachten

Nieuwe fiets kopen? Let hier op

• Liever een te kleine fiets dan een te grote  

• Framemaat zegt niet alles. Kijk hoe je wilt zitten. Voorover gebogen of rechtop 

• Met platte voeten op de grond kan niet tenzij je een fiets koopt waarbij de trapas naar voren is geplaatst, zoals de Easy Flow van Gazelle of je voor lief neemt dat je niet lekker kunt trappen.  

• Laat je niet verleiden door korting op te grote fietsen die de fietsenmaker nog heeft staan  

• Zorg dat je fiets niet zo groot is dat je het zadel niet meer lager kunt zetten 

• Kijk uit voor de verstelbare stuurpen 

• Mensen onder de 1.70 meter rijden vaak op een te grote fiets  

Jan Glorie: ‘Steek er tijd in. Koop bij twijfel  liever een te kleine fiets dan een te grote. En als je er achterkomt dat je fiets toch de verkeerde maat heeft moet je hem meteen inruilen. Niet gaan knutselen met verstelbare stuurpennen.’ 

Kees Bakker: ‘Niet naar framemaat kijken, maar kijk naar hoe je wil zitten! En dan ook opletten of  je nog wat kunt veranderen aan de zadelhoogte, zadelpositie en de hoogte van het stuur. Je kunt ook overwegen om het stuur te laten vervangen door een meer gebogen exemplaar als je een heel recht stuur hebt. Rechte, sportieve sturen zijn in de mode, maar een recht stuur rijdt voor veel mensen niet comfortabel. En als je goed op je oude fiets goed zit, moet je kijken of je diezelfde houding ook op je nieuwe fiets kunt overnemen. Dat klinkt logisch, maar ik kom vaak mensen tegen die een nieuwe fiets kopen waar ze tot hun spijt heel anders op zitten.  

Waarom rijden zoveel mensen op te grote fietsen?

Jan Glorie: ‘Bij mensen kleiner dan 1 meter 70 loopt het aantal mensen dat op een te grote fiets zit, op tot bijna 100 procent. Vooral vrouwen, die zijn natuurlijk kleiner, zitten heel vaak op een te grote fiets. Het probleem is dat de gemiddelde fietsverkoper geen kennis heeft van ergonomie, die fietsverkoper is alleen bezig met het verkopen van een fiets. Ze kijken niet hoe iemand op zijn fiets zit. Of misschien kijken ze wel, maar als de klant tevreden is, dan laten ze het zo. 
Kees Bakker: ‘Op een fietsdag voor ouderen viel me op dat vrijwel alle vrouwen het zadel al in de laagste stand hebben. Als je het zadel niet meer lager kunt zetten, heb je eigenlijk al een te grote maat fiets. Vooral oudere vrouwen zie ik ook vaak met een te hoog stuur.’ 

Waarom staan die sturen zo hoog?  

Jan Glorie spreekt over ‘de ellende van de verstelbare stuurpen!’. ‘Als je het stuur dichterbij wilt hebben, omdat je eigenlijk een te grote fiets hebt, komt met de verstelbare stuurpen het stuur niet alleen dichterbij, maar gaat het ook omhoog en daarom zie je veel mensen met een veel te hoog stuur fietsen. Een ander nadeel van verstelbare stuurpennen is dat sommige niet te vervangen zijn door andere stuurpennen.’ 

Kees Bakker: ‘E-bikes hebben tegenwoordig vaak een erg hoog stuur, omdat fabrikanten een 28 inch-wiel met dikke band combineren met een verende voorvork, een lompe balhoofdbuis en een verstelbare stuurpen die ook nog flink wat ruimte in neemt. Voor mensen met een gemiddelde lengte is dat dan niet zo erg, zeker als je rechtop wilt zitten. Maar voor kleine mensen wordt dat wel erg hoog. Zelf vind ik het fijn als het stuur laag staat bij op- en afstappen. Dan kun je daar op leunen, maar dat kan dus niet bij een hoog stuur.’ 

Wens: voeten bij de grond 

Jan Glorie: ‘Met de voeten plat op de grond kan gewoon niet. Dat komt door de geometrie van de fiets. Je hebt een bepaalde afstand van pedaal naar de grond en je hebt de optimale kniehoeken als je je pedaal ronddraait. Dan haal je het gewoon niet om de voeten op de grond te zetten. Maar veel mensen op een e-bike willen dat toch en zetten hun zadel te laag.’  

Kees Bakker: ‘De vuistregel is dat je net met je tenen bij de grond kunt als je het zadel op de goede hoogte zet. Dan kun je goed rondtrappen. Maar dat betekent dus ook dat je als je stopt niet makkelijk kunt blijven zitten en dat je bij het op- en afstappen van je zadel af moet komen.  
Als dat lastig wordt bij het ouder worden en je op een ebike rijdt met veel ondersteuning, kun je het best het zadel een paar centimeter lager zetten zodat je wel kunt blijven zitten als je remt. Maar dan moet je fiets wel klein genoeg zijn om je zadel lager te kunnen zetten. Als het al op de laagste stand staat, kan dat niet meer. het nadeel van een verende zadelpen is dat die twee centimeter omhoog komt als er geen druk op staat zodat je met op- en afstappen die twee centimeter extra omhoog moet. 

Is een fiets met 26-inch wielen de oplossing voor kleinere mensen? 

Jan Glorie: ‘Een fiets met 26-inch wielen is niet per definitie een oplossing. Dat hangt helemaal van de geometrie van de fiets af. Een fiets met een lagere brackethoogte kan iets helpen. Er zijn wel verschillen in brackethoogte (bracket is de as waar de cranks aan zitten, red.). Dat zijn geen grote verschillen, maar per merk en soms ook binnen één merk zijn er  verschillende brackethoogtes. Dat zit tussen de 27 en 31 centimeter. Het kan dus iets schelen. Maar eigenlijk combineert het ideale trappen sowieso niet met voeten aan de grond, zeker niet plat op de grond. Je ziet nu mensen op te grote ebikes zitten, waarbij het zadel al op de laagste stand staat, dat is niet goed. Maar een kleinere maat fiets is maar een deel van de oplossing. Als je echt twee voeten plat aan de grond wilt zetten, dan moet je naar een heel ander soort fiets kijken, zoals bijvoorbeeld Gazelle Easy Flow, of Burgers Ergo.’ 

Kees Bakker: ‘Het voordeel van een kleinere fiets met 26-inch wielen of zelfs 20-inch wielen is wel dat het stuur dichterbij staat.’