De documentaire Women Cycling Adventurers (tot 2 juni 2025 te zien op Arte en youtube) is een ode aan vrouwen die op de fiets hun geluk vonden in een tijd die ze dat niet gunde. Dat ze uitgejouwd werden, namen ze voor lief. 

Fietsen was voor mannen, vonden mannen rond 1890, en sommigen nog lang daarna. Sporten was sowieso niet elegant. Volgens dokters zouden vrouwen onvruchtbaar worden van de fiets of ontmaagd worden door het zadel. En een fietsende vrouw zag er ook gewoon niet uit met dat rode hoofd. Soms zaten ze onder het zand. Er was zelfs een naam voor, een ‘bicycle face’. 

Ingesloten inhoud van YouTube overslaan

Deze inhoud is beschikbaar na het accepteren van de marketingcookies.

Wijzig cookie instellingen Bekijk op YouTube

Ingesloten inhoud van YouTube overgeslagen.

Fietsgeluk pur sang

Toch waren er ook al vroeg vrouwen die hun kans grepen, ook al werden ze niet toegelaten tot fietsclubs en mochten ze niet meedoen aan wedstrijden. Ze volgden hun hart en hun hart lag bij de fiets. Het was dan wel vervelend om op de fiets uitgejouwd te worden als je door een stad reed, maar als je eenmaal buiten reed wist je dat het het waard was. Dan kon je gaan en staan waar je maar wilde. Ook als vrouw. 

Annie Londonderry

Het mooie is dat er van die vroege fietsende vrouwen beelden zijn. Documentairemaakster Juliette Senik heeft daar dankbaar gebruik van gemaakt. In een krap uur passeren portretten van vrouwelijke pioniers op de fiets zoals Kittie Knox en Annie Londonderry, en beelden van fietswedstrijden op fietsen met vrouwen in kleren die bepaald niet sportief te noemen zijn. 
Want kleren en fietsen, dat was in het begin een groot probleem. Het werd als onbeschaafd gezien om als vrouw je benen te laten zien. Bloomers waren een uitkomst, broeken met verhullende wijde pijpen. De strakkere broek werd pas rond 1960 massaal omarmd in het westen. 

Ingesloten inhoud van YouTube overslaan

Deze inhoud is beschikbaar na het accepteren van de marketingcookies.

Wijzig cookie instellingen Bekijk op YouTube

Ingesloten inhoud van YouTube overgeslagen.

Hélène Dutrieux

En dan het verhaal van Hélène Dutrieux. Al heel jong was ze gefascineerd door de fiets van haar oudere broer. Als haar broer en de andere mannen van zijn fietsclub pauzeerden greep zij als vijftienjarige haar kans en iedereen zag dat ze talent had. Ze verdiende haar geld met wedstrijden en werd wereldkampioen. Op haar eenentwintigste stopte ze met fietsen en werd stuntvrouw. Zonder vangnet racete ze een verhoging op en vloog vervolgens met 86 kilometer door de lucht in de hoop dat ze goed terecht zou komen. 

Verzet op de fiets

Ook vrouwen zaten in de Tweede Wereldoorlog in het verzet en gebruikten daarvoor de fiets om pakjes rond te brengen. Irma Caldon en Jeanne Bohec, bijvoorbeeld. Ook voor hen geldt dat hun namen lang vergeten waren, in tegenstelling tot die van mannelijke verzetstrijders. De laatste tijd komt er gelukkig ook weer aandacht voor hun verhaal.  
Vrouwen zijn nog steeds bezig met een inhaalslag. Hun sportieve prestaties op de fiets worden minder breed uitgemeten. Iedereen kent de naam van Eddy Merckx, Veel minder mensen weten wie de, eveneens Belgische, zevenvoudig wereldkampioen Yvonne Reynders was.  

1987

Ingesloten inhoud van YouTube overslaan

Deze inhoud is beschikbaar na het accepteren van de marketingcookies.

Wijzig cookie instellingen Bekijk op YouTube

Ingesloten inhoud van YouTube overgeslagen.

In Seniks film zit een televisiefragment uit 1987 met wielerkampioen Jeannie Longo die te horen krijgt van Marc Madiot dat een vrouw op een fiets er niet uitziet. Hij verpakt zijn tirade tegen fietsende vrouwen zelfs nog als meelevendheid tegenover vrouwen. Hij wil namelijk niet dat ze lijden en fietsen is lijden. Tegenwoordig is Marc Madiot ploegleider voor een Franse wielerploeg. Mannelijke wielrenners uiteraard.