Maak de straat (tijdelijk) het domein van de scholieren

Een schoolstraat is een straat die aan het begin en einde van de schooldag voor een half uur tot een uur wordt afgesloten voor gemotoriseerd verkeer. De straat is wel toegankelijk voor voetgangers, fietsers en hulpdiensten. Wie toch met de auto komt, kan iets verderop parkeren en het laatste stukje naar school lopend afleggen. De afsluiting bestaat uit een hek waar altijd iemand bij staat. Deze persoon kan het hek opzijzetten als dat nodig is. Een schoolstraat is een goede maatregel om de schoolomgeving beweegvriendelijker, veiliger, prettiger en gezonder te maken.

Schoolstraat brengt meer rust, veiligheid en lucht

Aan het begin en einde van de schooldag verandert de straat voor de ingang van de school vaak in een chaotisch samenspel van auto’s, fietsers en voetgangers. Deze verkeerschaos zorgt voor ergernissen en (potentieel) gevaarlijke situaties. Er ontstaat een vicieuze cirkel: steeds meer ouders brengen hun kind met de auto, want rond de school is het steeds gevaarlijker, omdat steeds meer ouders hun kind met de auto naar school brengen… Een schoolstraat doorbreekt die vicieuze cirkel. Het vermindert de verkeersdrukte in de directe schoolomgeving en de gevoelens van onveiligheid die ouders en kinderen daardoor ervaren. Ook verbetert een schoolstraat de luchtkwaliteit rondom school.

Voordelen van de schoolstraat

In Nederland zijn acht pilots met tijdelijke schoolstraten onderzocht. Daar kwamen onder andere deze resultaten uit:

• De lucht rondom de school is schoner, met aantoonbaar positieve gevolgen voor de gezondheid van de leerlingen
• De veiligheidsbeleving steeg van een gemiddeld rapportcijfer van 6,9 naar 7,9 voor ouders die lopend naar school komen met hun kind, en van 5,9 naar 7,1 voor fietsende ouders.
• De grootste hinder die ouders ervaren is drukte op straat (dit daalde van 80% naar 74% tijdens de pilot) en hinder door fout parkeren (daalde van 74% naar 52%).
• Driekwart van de leerlingen voelt zich veiliger.
• De ervaringen in Vlaanderen laten zien dat op de langere termijn 6% van de ouders en kinderen daar overstapt op fietsen en lopen.
• 76% ziet graag dat er een permanente schoolstraat komt na de proefperiode. In Den Haag, met ruim negentien tijdelijke schoolstraten, geven alle schoolhoofden aan graag verder te willen gaan met de schoolstraat.

CROW-notitie Schoolstraten; inrichting en organisatie

De CROW-notitie ‘Schoolstraten; inrichting en organisatie’ (april, 2023) biedt gemeenten handvatten bij het maken van de keuze of een locatie zich leent voor het aanwijzen als schoolstraat, en hoe deze schoolstraat op een uniforme, juridisch correcte en herkenbare wijze kan worden ingericht. Bekijk het document hier.

Praktijkvoorbeelden

School(straat)voorbeeld: JOGG-gemeente Den Haag

In veel Nederlandse plaatsen lijkt het bijna onmogelijk de straten bij scholen veilig in te richten voor leerlingen. In Den Haag gebeurt nu iets bijzonders: bij tientallen scholen komt een speciale ‘schoolstraat’, waar je tijdens het brengen en halen van de kinderen niet met de auto in kan.

> Lees meer:
– Den Haag laat zien dat het kan: de straat bij school inrichten voor… scholieren
– Een schoolzone is meer dan borden en markering

School(straat)voorbeeld: JOGG-gemeente Zwolle

In Zwolle is de pilot tijdelijke schoolstraat geïntegreerd in een B.O.M. (Basisschool Omgevings Manager) project. Bij een B.O.M. project zijn de kinderen zelf aan zet. De leerlingen leren niet alleen meer over het verkeer, maar ook om elkaar te wijzen op ongewenst gedrag, elkaar te helpen het gewenste gedrag uit te voeren en elkaar te stimuleren en sociaal gedrag te vertonen. Voor twee naast elkaar gelegen scholen bedachten de leerlingen zelf de beste uitvoering van de schoolstraat en bemensten ook de tijdelijke afsluiting zelf (bij toerbeurt), met hulp van een ouder als achtervang. School, kinderen en ouders zijn erg enthousiast. Niet alleen is de veiligheidsbeleving in de schoolstraat erg verbeterd, de kinderen vinden het ook erg leerzaam en leuk om te doen. Conflicten bij het hek zijn gelukkig zeldzaam. De kinderen ervaren het juist als een kans om uit te leggen waarom de afsluiting hun schoolomgeving zoveel verbeterd. Het leidt tot meer begrip bij het verkeer dat tijdelijk geen toegang heeft tot de schoolstraat. Lees hier het hele artikel over dit voorbeeld.

School(straat)voorbeeld JOGG-gemeente Groningen

Een proef met schoolstraten rond twee Groningse scholen pakt positief uit: de straten worden echt rustiger en veiliger. Driekwart van de ouders vindt dat de gemeente door moet gaan met de schoolstraten, bijna de helft van de omwonenden is het daarmee eens. De inzet van (vrijwillige) verkeersregelaars is een belangrijke voorwaarde voor voortzetting van de pilots. Gemeente en scholen willen graag verder met de schoolstraten, de gemeente wil de proef ook uitbreiden naar andere scholen.

> Lees meer:
– Schoolstraten in gemeente Groningen
– Collegebrief over de bevindingen van de pilot