Fietsroute Coast & Castles volgt de kustlijn van Northumberland, langs de fraaiste kastelen, maar ook vuurtorens, sfeervolle inns en tearooms. Jessica de Korte pakte de veerboot van IJmuiden naar Newcastle, en nam haar fiets mee aan boord. 

Bijna zeventien uur varen. Dan is daar de Engelse kust; op een klif rust de ruïne van Tynemouth Castle, in de verte ligt Newcastle. Een tocht met de veerboot voelt nog als een échte reis; onderweg kon ik ervaren hoe groot en onstuimig de zee is. 
 
Bij de douane mogen we de lange rij automobilisten passeren.  
‘What is the purpose of your trip?’  
‘Fietsen langs de kust.’
Bij een zij-uitgang voor fietsers begint de route al. Een blauw bordje geeft North Sea Cycle Route aan, waar de route Coast & Castles deel van uitmaakt. 

Voor de viswinkel in North Shields Fish Quay, een paar kilometer verderop, staat een lange rij. ‘We vangen vooral garnalen. De rest is bijvangst of komt van onder meer de Shetlandeilanden’, zegt visboer Andy Chapelhow, die in west-Schotland opgroeide. ‘Op mijn twaalfde werkte ik al op vissersboten; verder was er niets te doen.’  

Bij de kade staat een metershoog standbeeld, als herinnering aan de vele vissers die hun leven lieten. 
 
I’ll be seeing you all on Fiddlers Green, be steady as you go. 
 
Fiddlers Green is het legendarische hiernamaals voor zeelieden, waar muziek wordt gemaakt, en gedanst. 
 
De route slingert in badplaatsen als Whitley Bay en Blyth over boulevards en door parken. Het pad wordt vaak gedeeld met wandelaars die hun honden uitlaten. Voorzichtig laat ik mijn fietsbel rinkelen, enigszins huiverig voor een vervelende snauw, maar iedere keer volgt een vriendelijke groet. 

Vuurtorens en kastelen 

Sierlijke witte vuurtorens wezen schippers eeuwenlang de weg. De vele stadsmuren en kastelen moesten juist de vijanden weghouden, en dat waren er nogal wat: Vikingen, Noormannen, Engelse groeperingen en zelfs de Nederlanders. De machtige monumenten balanceren op heuvels en kliffen. 
 
Een kunstenaar zit op een muurtje en tekent de ruïne van Warkworth Castle. Hoge torens, afgebrokkelde stenen, spits gebogen ramen. Op het binnenterrein spelen een vader en zijn zoon lachend met houten zwaarden. Niets dan vredigheid; kogels worden hier al lang niet meer afgevuurd. 
 
We fietsen door charmante plaatsjes met huizen van zandsteen, en langs knalgele koolzaadvelden. Heuvels zijn er in overvloed, de zee verdwijnt en komt dan weer in beeld. Schapen, Schotse hooglanders, alpaca’s en zwartbonte koeien grazen achter de stenen muurtjes. 
 
Alles is zo heerlijk Engels – van de vrolijke bloembakken tot aan de inns, waar je voor het ontbijt gepocheerde eieren of (vegetarische) worstjes kunt bestellen. In het charmante Alnmouth krijgen we bij de Tea Cosy Tearoom onze thee in een keramieken pot met een zelfgebreide warmhouder. 

Stalling tussen biervaten 

‘Jullie fietsen kunnen in ons bijgebouw, waar de biervaten staan’, zegt de receptionist bij The Olde Ship Inn. Het dorpshotel is gevuld met nautische curiosa. ‘De familie runt de kroeg al honderd jaar en heeft nogal wat verzameld’, legt barvrouw Sharon McGregor uit. 
 
De kust verandert om de haverklap, net als het weer, dat droevig of vrolijk is. Golvende duinen, woeste kliffen, een getijdengebied met vogels – daarboven een dreigende, donkergrijze lucht of strakblauwe hemel. Maar de Engelsen lijken hier altijd goedgehumeurd.  
 
Op het treinstation van Berwick-upon-Tweed begeleidt de conducteur ons opgewekt naar de wagons met fietsplekken, ondertussen een praatje makend. Vijf-sterren-service. Terug op de veerboot klinkt Schotse muziek; meevarende doedelzakspelers geven spontaan een optreden. 
 
In Nederland wordt het omschakelen. Dat begint al in de haven van IJmuiden, waar we nu wél in de rij met automobilisten moeten staan, tussen de stinkende uitlaatgassen. ‘Fietsers geven we alleen voorrang als het regent’, merkt een medewerker nukkig op. Nou, vooruit. 

Vijf hotspots

Vuurtoren op eiland: Sint Mary’s Island

Van ver weg kun je hem al zien, de vuurtoren op Sint Mary’s Island: een witte elegante toren, met ernaast een paar huizen. Het eiland is alleen bij laagwater bereikbaar, via een dijk vanaf Curry’s Point. Kom je op het juiste tijdstip, dan kun je het museum bezoeken en de vuurtoren beklimmen. Houd de getijdentabel goed in de gaten, anders kom je zo uren vast te zitten. Na de vuurtoren gaat de route over de kliffen, bedekt met gras. De houten bankjes zijn de ideale plek voor een picknick, weg van de dagbezoekers. 

Prachtig kustpad: Boulmer 

Het dorp Boulmer was in de achttiende en negentiende eeuw een broeinest van smokkelaars en piraten, die van heinde en verre naar The Fishing Boat Inn kwamen om hun waar te verhandelen. De fietsroute heeft hier twee opties. Kies je voor het onverharde kustpad, dan trap je door een schitterend natuurreservaat. Met de praatgrage wandelaars en houten klaphekjes voor de schapen gaat het fietsen niet snel, maar door te vertragen krijg je oog voor al het moois: witte zandstranden, met bergeenden, en een rotsachtige kustlijn vol brem.  

Fish & chips: The Olde Ship Inn

 The Olde Ship Inn ligt op een mooie plek in het kleurrijke vissersdorp Seahouses, waar bezoekers uit papieren zakjes kersverse fish & chips eten. Het interieur brengt je in één keer terug in de tijd: bordeauxrode leren banken, donker hout, en de muren vol oude foto’s en voorwerpen. Hugh en Eleanor Lawson kochten de kroeg in 1926, hun achterkleinkinderen runnen nu de boel. Je kunt er prima eten en slapen. Leuk weetje: William Russell Flint verbleef in 1920 in kamer 7. Hij schilderde de Farne Eilanden, waar papegaaiduikers leven; vanuit de haven gaan vaartochten.  

Kasteel vol historie: Bamburgh Castle

Direct naast het strand, op een enorme rots, staat Bamburgh Castle: niet alleen vanbuiten een plaatje, ook vanbinnen. Heel wat koningen – van Henry VI tot James I – verbleven in het kasteel, dat inmiddels al vijf generaties in het bezit is van de familie Armstrong. In een speelse filmvoorstelling heet de huidige bewaarder, Francis Watson-Armstrong, zijn bezoekers welkom en wordt verteld welke oorlogen zich hier afspeelden. King’s Hall is een Victoriaans meesterwerk, met sierlijke balken van teakhout uit Thailand. Vanaf het park, op 45 meter hoogte, kijk je uit over de zee. 

Ommuurde stad: Berwick-upon-Tweed

Over een spectaculair kustpad bereik je Berwick-upon-Tweed, aan de monding van de rivier de Tweed. De stad werd herhaaldelijk door de Schotten en Engelsen veroverd. Rondom zie je de stadsmuren die koningin Elizabeth liet bouwen. De route gaat over de metershoge Royal Tweed Bridge, maar je kunt ook wandelend over de lagere oude brug. Het treinstation heeft liften (die liggen wat verborgen), een fiets kan met reservering mee op de trein. Of trap door naar Edinburgh. De route neemt in Berwick-upon-Tweed afscheid van de zee en slingert verder door de Schotse heuvels; meer klimmen dus. 

Fietsroute 

Coast & Castles South (Route 1) loopt van Newcastle naar Edinburgh en is bewegwijzerd. Hij is 321 km lang en onderdeel van de Noordzeeroute (EuroVelo 12). Je volgt grotendeels fietspaden en rustige landwegen (vergeet niet links te fietsen!). Ten noorden van Blyth gaat de route langs industrie, met een paar linke oversteekplaatsen. Coast and Castles North (276 km) gaat vanaf Edinburgh verder naar Aberdeen. 
  
Meer info: visitbritain.com 

Let op: reizigers hebben sinds april een ETA nodig: gov.uk/eta 
 
Veerboot: dfds.com 
Trein: nationalrail.co.uk