Direct naar inhoud

Mannenstoplicht

Wees een medestander!  

Maartje de Goede en Lisa Strijbosch bedachten op verzoek van de Fietsersbond een vervolg op hun succesvolle Meefietslijn (2022). Voor de Meefietslijn belden ze met vrouwen over hun ervaringen. Bij het Mannenstoplicht praten ze met mannen over wat zij eraan kunnen doen om te zorgen dat vrouwen zich veiliger voelen op het fietspad. En dat is meer dan je denkt.  

Twee vrouwen staan aan weerszijden van het Mannenstoplicht.
Lisa Strijbosch (l) en Maartje de Goede. www.JELMERDEHAAS.nl


Lisa: ‘Een man mailde ons naar aanleiding van de Meefietslijn “Wat kunnen wij als mannen doen om te helpen?” Dat is een mooie vraag en daar wilden we wat mee. Het viel ons ook op dat na de moord van Lisa in augustus in de media minder aan victim blaming werd gedaan dan een paar jaar eerder. Dan was het vaker: wat doe je daar dan ook om drie uur ‘s nachts? Nu wordt er al meer gekeken naar de rol die mannen spelen.’  
Maartje: ‘En er valt nog veel in te halen. Het Mannenstoplicht is bedoeld om mannen vrijwillig te laten stoppen en te laten reflecteren op hun rol in het nachtleven. Misschien wel voor het eerst.’  

Reiniertunnel 

Bordje 'Stop hier en reflecteer' op een paal langs een donker fietspad.
www.JELMERDEHAAS.nl

Met hulp van Charlotte van Fietsersbond Amersfoort vonden Maartje en Lisa een geschikte locatie, een verlaten fietspad in het noorden van Amersfoort, in de buurt van de Reiniertunnel. Het pad loopt langs sportvelden en de achterkant van bedrijven. Het is een plek waar veel fietsers zich ’s avonds onveilig voelen.
Lisa: ‘Er zijn al best mannen die erover nadenken wat ze kunnen doen. Ze fietsen bijvoorbeeld expres een andere route om niet als achtervolger over te komen. Maar we spraken ook mannen die er nog nooit bij stil hebben gestaan dat niet iedereen zorgeloos over donkere paden fietst. Een man op een mountainbike had nog nooit over sociale veiligheid nagedacht. Die dacht bij veiligheid aan gladheid onder de tunnel waardoor je uit zou kunnen glijden. We hebben hem onze flyer meegegeven en die zou hij bestuderen. Heel leuk, aardige vent. Ik weet ook zeker dat hij dat gaat doen.’  

Hockeystick

Ingesloten inhoud van YouTube overslaan
Bekijk op YouTube
Ingesloten inhoud van YouTube overgeslagen.

Video: Eza Doortmont

Maartje: ‘Mannen realiseren zich vaak niet dat er veel kwetsbare groepen, zoals vrouwen en LHBTI’ers, zijn die bepaalde routes het liefst vermijden. En welke indruk ze zélf maken als ze daar fietsen. Je kan wel denken dat niemand bang voor je hoeft te zijn, maar hoe onderscheidt je een kwaadwillende man van de anderen. Niet alle mannen zijn gevaarlijk, maar het zijn wel bijna altijd mannen die anderen iets aandoen.  
Ik hoorde een voorbeeld van een vrouw met een bakfiets die ergens fietste in het pikdonker toen een onbekende man met een hockeystick zomaar naast haar ging fietsen. Dat is heel bedreigend. Hij bleek een bakfietsverkoper onderweg naar hockeytraining, die zei dat je tegenwoordig veel betere bakfietsmodellen had. Hij was zich er totaal niet van bewust hoe bedreigend zijn gedrag was.  

Actiefilmhelden 

Twee vrouwen met gele jassen praten met een mountainbiker op een donker fietspad.
www.JELMERDEHAAS.nl

Een van de mannen die stopten dacht dat ze fietslampjes uitdeelden. Maartje: ‘Hij fietste zonder licht en bleek met zijn schoonmoeder aan het bellen te zijn. Hij moest echt heel hard nadenken om zich een situatie te herinneren waarin gevaar dreigde. Terwijl zijn schoonmoeder, toen ze doorhad waar wij waren, direct riep: ‘Nee hoor, daar zou ik nooit fietsen.’ En toen hij erover nadacht gold dat eigenlijk ook voor zijn vrouw. Oneerlijk, vond hijzelf ook.’  
Een andere man vertelde dat hij een keer een bedreigende situatie had meegemaakt, waarin hij niet in durfde te grijpen omdat hij bang was dat de agressie zich tegen hem zou keren.

Maartje: ‘Mannen denken soms dat ze direct helden moeten zijn zoals je die in actiefilms ziet. Maar dat maakt de stap heel groot. In onze flyer staat dat je bijvoorbeeld ook discreet een filmpje kunt maken van de dader of in de buurt blijven en later vragen of alles ok is. Als je daar van tevoren over nadenkt, is de kans groter dat je ook echt iets doet.’  

Het mannenstoplicht

Waar?: Reiniertunnel in de wijk Vathorst in Amersfoort
Doel: Doel: mannen uitdagen om actief bij te dragen aan sociale veiligheid – door te reflecteren op hun eigen gedrag en te leren hoe ze kunnen ingrijpen als omstander.
Hoe?: Als nietsvermoedende fietsers door de tunnel rijden, komen ze bordjes tegen als:
‘Hé fietser, ben jij een man?’
‘Zou jij ingrijpen als je iets ziet gebeuren?’
‘Hoe kom jij over in het donker?’
‘Stop hier en reflecteer!’
Na de bordjes komen ze een stoplicht tegen dat op rood staat. Als ze stoppen, voeren Maartje en Lisa een gesprek met ze met vragen als ‘Heb je door dat je soms, alleen door je aanwezigheid, als ‘mogelijk bedreigend’ gezien kunt worden? Hoe ga je daarmee om?’’
Denk mee: Heb jij weleens iets gezien of gedaan waarbij iemand op het fietspad zich niet fijn leek te voelen? Heb je geholpen? Had je achteraf gezien willen helpen? [email protected] met als onderwerp ‘mannenstoplicht’.

Download de flyer

Wil jij de nacht ook veiliger maken voor vrouwen? Download de flyer en ga het gesprek aan.

Deel deze pagina

Fietsen in het donker

  • Fietsers gaven in onderzoek van de Fietsersbond aan zich in het donker het meest onveilig te voelen in het buitengebied (55%), in of rondom tunnels (49%), in parken zonder verlichting (48%) en in bosrijk gebied (43%). Ze zijn vooral bang om aangereden (56%) of om lastig gevallen te worden (55%) tijdens hun fietsrit in het donker.

Een lijst met artikelen

  • Arnhemse fietstocht opent ogen

    Handbikers en driewielfietsers worden nog te vaak over het hoofd gezien. Daarom organiseerden Fietsersbond Arnhem en gehandicaptenplatform APCG een fietstocht waarin zij konden laten zien waar zij onderweg mee te maken krijgen.

    Gepubliceerd op:
  • Getest: OV-fiets was al goed en is nu nóg beter

    De nieuwe OV-fiets heeft een veel betere koplamp en je kunt het zadel makkelijker op de goede hoogte zetten.

    Gepubliceerd op:
  • 3 meter hoge tandem langs F50

    Joke en Hans staan als 3 meter hoge beelden langs de doorfietsroute F50: ‘De tijd is voorbij dat mensen met een beperking in een internaat werden gestopt.’

    Gepubliceerd op: