Fietsen stallen in Utrecht

Duurzaam Veilig

duurzaamveilig3

Wat is Duurzaam Veilig?
Duurzaam Veilig is de naam voor een filosofie om het verkeer in Nederland veiliger te maken. Het begrip is in de jaren negentig uitgevonden door de Stichting Wetenschappelijk Onderzoek Verkeersveiligheid (SWOV). Belangrijkste uitgangspunt is dat infrastructuur moet zijn aangepast aan ‘de beperkingen van de menselijke vermogens’. Dat betekent concreet dat wegen en kruispunten er zo moeten uitzien dat mensen het begrijpen, automatisch de goede dingen doen en mochten ze een foutje maken (het zijn mensen) dat de gevolgen niet heel ernstig zijn.

De basisgedachte is verder uitgewerkt in een aantal wegtypen zoals de stroomwegen (de wegen voor doorgaande autoverkeer, zeg maar auto(snel)wegen), de gebiedsontsluitingswegen (doorgaande wegen voor 80 km/u, waar binnen de bebouwde kom 50 km/u mag worden gereden) en de erftoegangswegen (wegen door woongebieden waar 30 km/u de maximumsnelheid is).

Sinds het begin van de jaren negentig zijn de gedachten over onze wegen ook veranderd en Duurzaam Veilig verandert ook mee. Het is er op gericht om waar nodig de weginrichting te veranderen en de regels aan te passen. Dat begon destijds met de – toen – nieuwe regels ‘brommers op de rijbaan’ en ‘voorrang voor fietsers van rechts’.

De uitwerking van Duurzaam Veilig

Tekenende veranderingen die onder Duurzaam Veilig tot stand kwamen waren het uitbreiden van 30-kilometergebieden binnen de bebouwde kom en het invoeren van 60-kilometergebieden buiten de bebouwde kom. Ook de inrichting van wegen komt voort uit de uitwerking van de filosofie achter Duurzaam Veilig: je moet direct kunnen zien waar je aan toe toe bent.

Inmiddels zijn we bij de derde versie van Duurzaam Veilig (DV3). Daarin is er meer aandacht voor de prioriteit van weggebruikers en is de kwetsbaarste of minst beschermde verkeersdeelnemer maatgevend.

Wat hebben fietsers aan Duurzaam Veilig?

De nieuwe versie van Duurzaam Veilig legt ondubbelzinnig de bescherming van de zwakkere verkeersdeelnemers vast. Dat betekent concreet dat op ontsluitingswegen waar er weinig ruimte voor gescheiden stromen is, of waar er veel woningen zijn, de maximumsnelheid moet worden teruggebracht naar 30 km/u.

In de nieuwe Versie 3 worden ook nieuw principes voor een veiliger verkeer vastgelegd. Daaronder is de ‘biomechanica’ waarin gesteld wordt dat “voor tweewielers .. de weg en wegomgeving bijdragen aan de balans van de berijder.” Ook dit principe bepaalt dat bij mogelijke conflicten de veilige snelheid 30 km/u is.

Een ander nieuw principe in DV3 is de “psychologica” feitelijk stelt dit principe dat de inrichting van het verkeer zo moet zijn dat die past bij de competenties en verwachtingen van de gebruiker. En dat er hierin ook specifiek rekening moet worden gehouden met de stijgende leeftijd van die gebruiker en de beperkingen die daarbij horen.

Wat kunnen we nog meer doen voor fietsers?

De nieuwe bepalingen zijn slechts een ‘visie’ voor de inrichting van het verkeer. Er zijn dus nog geen daadwerkelijke veranderingen van wegen vastgelegd. Dat betekent op dit moment wel dat we duidelijk de steun hebben van een gezaghebbende partij bij ons streven voor veilige fietsvoorzieningen.

Het betekent ook ook dat de concrete uitwerking qua creativiteit uit de gemeenten moet komen. Daar zullen we dus aandacht aan moeten blijven geven.