Hoe dwing je een maximumsnelheid op het fietspad af?

maximum snelheid fietsers

Het is druk op de fietspaden. Dat is al vervelend. Het kan ook nog gevaarlijk worden als de snelheidsverschillen groot zijn. Hoe zou je een maximumsnelheid kunnen handhaven?

Aanleiding voor deze vraag zijn de toenemende snelheidsverschillen op de fietspaden. De fietspaden in de grote steden worden geplaagd door snorscooters die gemiddeld 35 kilometer per uur rijden. We hebben sinds kort natuurlijk de speed pedelecs die 45 kunnen halen. En dan uiteraard snelheidsduivels op eigen kracht: de ‘opzij-opzij’ roepende wielrenners, langs zoevende velomobielen, sommige ligfietsers, goed getrainde forensen en ga zo maar door.

Handhaven?
Met een maximumsnelheid op het fietspad zou je in één keer van alle ellende af zijn: kun je alleen nog twisten over de hoogte van de maximumsnelheid: 30 of 25 (komt dichter in de buurt van de daadwerkelijk gereden snelheden).
Maar hoe ga je dat handhaven? Officieel is er al een grens voor snorscooters en speed pedelecs. De scooters, officieel snorfietsen, mogen niet sneller dan 25 kilometer per uur. De speed pedelecs zijn voor de wet een bromfiets. Met een bromfiets mag je niet harder dan 45 op de rijbaan, niet harder dan 30 op het fietspad binnen de bebouwde kom (waar ze overigens meestal niet mogen rijden) of 40 op het fietspad buiten de bebouwde kom.
Dus voor deze twee geldt al een maximumsnelheid. Voor door spierkracht voortbewogen fietsen is dat niet het geval. Dat betekent dat een snorscooter die 35 rijdt fout zit, maar een wielrenner die 35 fietst niet, althans niet voor de wet. De morele vraag of het wenselijk is met zo’n snelheid zwabberende ouderen en kinderen voorbij te sjezen, is een andere. Bevinden we ons in een zone 30, dan ligt het trouwens anders. Deze maximumsnelheid geldt ook voor op spierkracht voortbewogen fietsers.

Wat vindt de Fietsersbond van een maximumsnelheid?
‘De Fietsersbond is geen voorstander van een maximumsnelheid op het fietspad’, zegt Wim Bot van de Fietsersbond. ‘Voor fietsen is er geen maximumsnelheid. Voor snorfietsen en speedpedelecs is die er wel. En bij gewone elektrische fietsen stopt de ondersteuning bij 25 kilometer per uur. De ervaring met snorfietsen leert dat handhaving op het fietspad niet realistisch is. Volgens de laatste telling reed in Amsterdam 87% te hard, ondanks vele bekeuringen.
Controle op gewone fietsen kan bovendien alleen wanneer die allemaal een kilometerteller hebben. Anders weet je niet of je te hard rijdt. Belangrijkste regel is volgens ons: houd rekening met elkaar en pas je snelheid aan wanneer dat nodig is.’

Lasergun
Zou je de snelheid van een fietser eenvoudig met een lasergun kunnen meten, zoals die ook voor snelheidsmetingen van auto’s wordt gebruikt? Politiewoordvoerder Ingrid Lemeer van de Amsterdamse politie: ‘In principe kan alles wat beweegt met een lasergun gecontroleerd worden.’ Wel moet de agent een gesnapte snelfietser meteen staande houden. Ook is er een ‘wettelijke foutmarge’ van 3 procent en een ‘wettelijke correctie’. Al met al betekent het dat de politie bij een voertuig dat onder de 100 per uur blijft er nog 7 kilometer bij optelt. Die te snel rijdende fietsers, snorfietsers en speed pedelec-rijders worden dus pas bij een snelheid van 37 aangehouden. Tja, hoeveel mensen rijden zo hard?

ISA voor speed pedelecs?
Kees Bakker (TestKees) van de Fietsersbond, stelt iets anders voor. Om het snelheidsverschil tussen gewone fietsers en speed pedelecs terug te brengen, suggereert hij ISA, de automatische snelheidsbegrenzer. De Fietsersbond vindt ISA een goed idee voor auto’s in 30-kilometergebieden, en dat zou ook op de speed pedelecs kunnen worden toegepast. Bakker: ‘Technisch is het niet zo ingewikkeld. Je hebt gps nodig, een goede kaart en een verbinding met de elektrische aandrijving.’ Elektronicaconcern Bosch heeft voor de speed pedelecs een scherm met een kaart, dat al op veel voertuigen is gemonteerd. Als daar de kaart van de fietsrouteplanner in wordt geladen, heb je meteen alle gegevens over wegcategorieën en maximumsnelheden. Kees hoopt dat het tot een proef komt. ‘Je kunt dan afspreken dat speed pedelecs met ISA wel op de fietspaden binnen de bebouwde kom mogen. Voor sommige speed pedelec-rijders die het nu niet prettig vinden om op de rijbaan te fietsen, zou dat een voordeel zijn.’

 

Ouderwetse snelheid
Hard rijdende fietsers waren ook vroeger voor sommigen een bron van ergernis. Pete Jordan verhaalt in het onvolprezen boek De fietsrepubliek al over pogingen uit 1921 om een maximumsnelheid van 12 kilometer (de snelheid van een stapvoets lopend paard) in de Leidsestraat in Amsterdam te handhaven. Een verkeersagent stelde zich op aan het begin van de straat en een tweede met een stopwatch 100 meter verderop. Op teken van de eerste drukte de tweede agent zijn stopwatch in. Wie er te snel was, kreeg een bon.

Karin broer

Karin Broer

Freelance redacteur van de Vogelvrije Fietser

Reacties

  1. Ik ga even specifiek in op het ISA-verhaal. Dat klinkt mooi, maar het zal in de praktijk zeer moeilijk haalbaar zijn. Waarom? Met ISA moet je er zeker van zijn dat de fiets daadwerkelijk op het fietspad rijdt. Indien om één of andere reden daar een mismatch optreedt kan de fietser met ISA in een acuut gevaarlijke situatie raken. Bijvoorbeeld als het systeem 'denkt' dat de fietser op het fiestpad rijdt, maar in werkelijkheid zich op de nabijgelegen rijbaan bevindt. Plotseling gaat de snelheid dan terug naar 25 km/h in een verkeersstroom die 50 km/h rijdt.

    Natuurlijk zijn daar technische oplossingen voor, zoals map-matching. Dat vraagt echter zeer nauwkeurig bijgehouden kaarten. Zo zullen wegbeheerders elke detailwijziging onmiddellijk (vooral dat laatste) moeten doorgeven aan de kaartmakers. Welnu, dat lukt ze anno 2017 met het hoofdwegennet nog niet eens. Wie op dit moment met een veelvoorkomend merk als Volkswagen met de laatste kaartupdate op de A1 bij Amsterdam gaat rijden, waant zich in het weiland. En dat al maanden lang. Hoe erg gaat dit worden met fietspaden, waarbij in sommige gemeenten simpel onderhoud al geen prioriteit heeft.

    Dan is er nog de GPS zelf. Wie kennis heeft van GPS ontvangers, weet dat de beste commerciële ontvangers een positie nauwkeurigheid in het vrije veld hebben van hoogstens 4 meter. Dat is al snel de afstand van fietspad tot rijbaan. In de stad heeft een ontvanger last van reflecties. Daar helpt map-matching maar in beperkte mate tegen. Door reflecties kan de fiets zich plotseling 100 meter verderop bevinden.

    Tenslotte is er nog het argument van actieve veiligheid. ISA kan voorkomen dat een fietser plotseling niet meer kan wegkomen van een risicovolle situatie doordat ISA op een ongewenst moment de ondersteuning afkapt. Bijvoorbeeld bij het oversteken van een kruising.

    Voordat ISA verplicht (!) opgelegd kan worden op zo'n grote schaal zijn we qua wetgeving én techniek zeker 10 jaar verder. Bovendien is er nog een moreel vraagstuk: een spier-aangedreven racefietser kan dus altijd 40-50 km knallen en een speed-pedelec rijder wordt daarin beperkt. En dat terwijl er voorlopig nog veel meer racefietsers zijn dan speed-pedelecs.

    ISA is een mooi verhaal, maar berust óf op een slecht begrip van de technische mogelijkheden, óf wordt gebruikt om beleid te traineren. dat is eerste is dom, dat laatste is manipulatief.

    Als de Fietsersbond serieus genomen wil worden, moet ze stoppen met ISA als korte termijn oplossing voor de speed-pedelec.Waarbij zij opgemerkt dat deze groep fietsers door het staande beleid van het Ministerie, gesteund door mijn eigen bond, zich sinds 1 juli 2017 in een acuut gevaarlijke situatie bevinden. Als bijna dagelijkse rijder kan ik daar van meepraten.

    Fietsers lopen gevaar. Voornamelijk door: .... precies zichzelf. Nederlandse fietsers zijn door het misplaatste vrijheidsideaal, dat mede ook door de Fietserbond is gepropageerd, geworden tot de meest ongedisciplineerde verkeersdeelnemers van Europa.

  2. @Jaap2wiel: als de speed pedelec wordt gekwalificeerd als een "mee-trap brommer", hoe noem je de gewone elektrische fiets (25 km/h) dan? De "mee-trap snorscooter"? En de berijders - inmiddels een paar miljoen in NL - "mee-trap snorscooterrijders" ? En die dan ook maar - met helm - verplicht op de autorijbaan?, zodat de OEK-rijders weer de ruimte hebben? Bedroevend om te zien dat een deel van de achterban van de Fietsersbond (de aards-conservatieven) weigert om met zijn tijd mee te gaan. Een achterban die altijd heeft gepleit dat automobilisten op schonere voertuigen moesten overstappen. Maar als je je vervuilende auto dan inwisselt voor een schone speed pedelec (gewone fiets is geen alternatief i.v.m. te grote reisafstand), dan word je ineens - op denigrerende wijze - uitgemaakt voor "mee-trap brommerrijder". Het is ook nooit goed .....

  3. Uw antwoord samengevat: Subsidie → veiligheid → misbruik van het fietspad → onmogelijkheid om te fietsen. Uw alternatief: Subsidiestop → paaltjes, brommers en speed-pedelecs terug op het fietspad → oplettendheid → kinderen van het fietspad af → vrijheid om te fietsen.

    Interessant, maar ik ben niet gelijk overtuigd.

  4. Opmerkelijk dat de conservatieve achterban van de Fietsersbond zo de nadruk legt op de speed pedelec (ca. 12.000 in NL) als het "grote gevaar" voor de fietsers op het fietspad. Als deze achterban het aantal ongelukken op het fietspad echt wil verkleinen, moet het vooral naar zichzelf kijken. Toen ik een paar jaar geleden van de auto naar de speed pedelec overstapte, ben ik mij rot geschrokken. Fietsers zijn - met grote afstand - de aller slechtste weggebruikers in Nederland. Stoppen voor een rood verkeerslicht? doen ze niet ! Hand uitsteken en omkijken bij het afslaan? doen ze niet. Verlichting in het donker voeren: doen ze niet ! (een Hema lampje met een bijna lege batterij noem ik geen verlichting). De hele tijd met oortjes in naar de smartphone kijken in plaats van “blik op de weg voor je”? Doen ze wel ! En dan is het ook niet vreemd dat er tijdens het SWOV onderzoek voor de speed pedelec, sprake was van een aanrijding tussen een speed pedelec rijder en een gewone fietser. De gewone fietser keek de hele tijd op zijn / haar smartphone en reed - op een tweerichtings fietspad - frontaal op een tegemoetkomende speed pedelecrijder. De fietser was dus – zonder het zelf te beseffen – plots aan het spookrijden. En wat zegt de conservatieve achterban van de Fietsersbond dan? Zie je wel, de speed pedelec op het fietspad veroorzaakt ongelukken. Ja, zo lust ik er nog wel een paar…. En anders ligt het wel aan de gemeente (twee richtingsfietspad moet je niet doen). Onder het mom van “arme zwakke verkeersdeelnemer” is de fietser in Nederland heilig verklaard. Net zo als hele jonge kinderen, die zijn ook altijd onschuldig, wat ze ook uithalen. Moet wel toegeven dat ik dat een knappe prestatie vindt van (de achterban van) de Fietsersbond in de afgelopen 42 jaar. In de rooms katholieke kerk duurt het doorgaans langer voor je heilig wordt verklaard.

  5. meeles says:

    Een kort statement richting enthousiaste speeders op deze plaats (want de discussie wordt ook bij andere thema’s gevoerd). Het is inderdaad zo, dat de standpunten van speeders en fietsers de afgelopen tijd niet dichter bij elkaar zijn gekomen. Wat mij betreft heeft het SWOV-rapport – zoals elders uiteengezet – mijn streven om de 45-e-bike van het fietspad te houden zelfs versterkt (overigens met de kanttekening dat zij bij 60km/h-wegen – bij uitzondering - op het fietspad als gast welkom zijn; nou ja gedoogd kunnen worden). Dat standpunt komt mede voort uit de overtuiging, dat de problemen met speeders nu – inderdaad nog - niet groot zijn, maar dat dit verandert wanneer de aantallen groter worden en het type berijders (nu vooral “brave vaders”) diverser ( namelijk minder verantwoord, jonger en ook ouder ).
    Niet voor niets dat er een nieuw belangenclubje is ontstaan – De Speed Pedelec Groep der Lage Landen - heel begrijpelijk natuurlijk. Ik hoop, dat de FB daarmee gemakkelijker afscheid kan nemen van deze groep tweewielers , namelijk zijnde geen fietsers (en stop nu maar hierover met fietsers of 25-e-bikers daarover te bakkeleien; verspilde moeite in beide richtingen).
    Terug naar het onderwerp, zie mijn volgende bijdrage.

    PS voor van de Sluizen : de kaders op. 11 heb ik inderdaad niet bekeken ; en ik ben een beetje onthutst over de samenvatting in de hoofdtekst die SWOV van die gevallen heeft gemaakt. Al kan men zich (vanuit mijn ""geframde optiek" ) afvragen of de speeder wel met aangepaste snelheid reed en dat doen velen niet zo lees ik (vanuit mijn "geframde optiek") in het rapport.

Reageer ook op ons forum

53 meer reacties

Deelnemers

Samen fietsen we beter!

Word lid